حيات أنبيا - عليهمالصلوات والسلام - وبعضي گفتهاند اين خطابي است به قدر فهم مُخاطبين كه در رَدِ جواب رَدِ روح را لازم مىدانند كأنّه - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - مىفرمايد : مىشنوم شنيدن تمام وجواب مىدهم جواب دادن مالا كلام . مقصود نه آن است كه به اعتبار تعدد وكثرت سلام كنندگان رد وقبض روح مىشده باشد زيرا كه هيچ كس بر اين نرفته يا آنكه رد ، عبارت است از باز آمدن والتفات نمودن از استغراق در شهود حضرت ودود ودر آنكه آن حضرت - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - در قبر شريف زندهاند وسلام مُسلّم را مىشنوند « 1 » وجواب سلام مىگويند اخبار وآثار بسيار است كه بعضي به صحت پيوسته وبعضي ديگر اگر چه ضعيف است اما از طرق بسيار مروى شده ، بعضي مُساعدهء بعضي ديگرمىكند ازآن جمله يكى حديث أمير المؤمنين على است - عليهالسلام - كه روايت كرده كه رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - فرمود : كسى كه صلوات فرستد بر من نزد قبر من مىشنوم وهر كه صلوات گويد به نيابت « 2 » رسانيده مىشوم . يعنى آن نيز مىرسد بر من ومىشنوم آن را .
ديگر أبو هريرة روايت كرده كه كسى كه صلوات گويد بر من نزد قبر من خداى تعالى مُوكّل ساخته است ملكي را كه برساند « 3 » به من وكفايت مىكند خداى تعالى امر آخرت ودنياي آن شخص را ومن شهيد وشفيع اويم .
ديگر در احياءالعلوم است كه حق - سُبحانه - مُوكّل ساخته است ملكي را بر قبر شريف آن حضرت - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - كه تبليغ كند اسلام امتش را ومىفرمايد كه اين در حق كسى است كه غايب است چگونه باشد حال كسى كه از روى اشتياق فراق وطن مألوف وقطع باديههاى مخوف اختيار نموده به حضور پرسرور مُشرف شود .
ديگر حافظ منذرى روايت كرده كه آن حضرت - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - فرمود كه علم من [ 26 - آ ] بعد از وفات من همچو علم من است در حيات من .
هامش
( 1 ) - م : مىشنود .
( 2 ) - ل : نيابد .
( 3 ) - م : آنكه .