در خبر آمده كه قول خداى تعالى :
. . . أَ وَ لَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَنْ تَذَكَّرَ . .
. « 1 » ؛
آيا شما را عمرى مهلت نداديم و رسولان بر شما نفرستاديم تا هركه قابل تذكر پند شنيدن است ( اين روز را ) متذكر شود . دربارهء نوجوان هيجدهساله است . « 2 »
راه هدايت روشن است
و كشف عنهم سدف الرّيب ؛ تاريكى شبهات از ايشان بر طرف شده . در نسخهء مصرى « كشف » آمده ، ولى صواب « كشفت » مىباشد كه در ساير نسخ آمده است .
در صحاح از اصمعى نقل كرده كه گويد : سدفه و سدفه در لغت نجد بهمعناى تاريكى است ، و در لغت ديگران نور ، و همچنين سدف - با حركت - . ابو عبيد گفته :
بعضى سدفه را بهمعناى آميختهاى از تاريكى و روشنى گرفتهاند ، مانند زمان بين الطلوعين ، و أسدف الليل ؛ يعنى تاريك شد شب . . . و ريب بهمعناى شك و ترديد ، و اسم مصدر ريبه - به كسر راء - تهمت و شك است .
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در حجة الوداع به مردم فرمود : ما من شيء يقرّبكم من الجنّة إلّا أمرتكم به ، و ما من شيء يقرّبكم من النار إلّا نهيتكم عنه ؛ هيچچيز نبوده كه شما را به بهشت نزديك كند مگر اينكه شما را به آن امر كردهام ، و هيچچيز نبوده كه شما را به آتش نزديك كند مگر اينكه شما را از آن بازداشتهام .
خداى تعالى مىفرمايد :
لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ . .
. « 3 » كار دين به اجبار نيست راه هدايت و ضلالت بر همهكس روشن گرديد .
و خلّوا لمضمار الجياد ؛ و آزاد گذاشته شدند تا نفوس خويش را براى شركت در مسابقهء نيكوكارىها تربيت كنند . در صحاح گويد : تضمير الفرس ، پرورش دادن اسب است در مدت چهل روز تا چاق شود ، و اين مدت را مضمار گويند .
هامش
( 1 ) . فاطر ( 35 ) آيهء 37 .
( 2 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 118 .
( 3 ) . بقره ( 2 ) آيهء 256 .