استوار ( صلب رحم ) قرار داديم ، بعد نطفه را علقه و علقه را گوشت پاره و باز آن گوشت را استخوان و سپس بر استخوانها گوشت پوشانيديم . پس از آن خلقتى ديگر انشا نموديم . آفرين بر قدرت كامل بهترين آفريننده !
و مربوبون اقتسارا ؛ و بىارادهء خويش پرورش يافتهاند . در صحاح گويد : رببت القوم ؛ يعنى امور قوم را اداره و سياستگزارى نمودم ، ابو نصر گفته : آن مأخوذ از ربوبيّه است . و قسره على الأمر ؛ يعنى او را وادار به انجام كارى نمود ، و همچنين اقتسره .
وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ
« 1 » ؛
هركه در آسمانها و زمين است با همهء آثار وجوديش برغبت و اشتياق و به جبر و الزام شب و روز به طاعت خدا مشغول است .
قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ * تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ تُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ وَ تُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ
« 2 » ؛
بگو : اى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله ! بار خدايا ! اى پادشاه ملك هستى ! تو هركه را خواهى عزّت ملك و سلطنت بخشى و از هركه خواهى بگيرى و به هركه خواهى عزّت و اقتدار بخشى و هركه را خواهى خوار گردانى ، هرخير و نيكويى به دست توست و تنها تو بر هرچيز توانايى .
. . . قُلْ أَ فَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعاً وَ لا ضَرًّا . .
. « 3 » ؛
بگو : پس شما خدا را گذارده و غير خدا را براى نگهبانى و يارى خود برگرفتيد درصورتىكه آنها بر سود و زيان خود هم قادر نيستند .
. . . وَ لا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً
« 4 » ؛
و حال آنكه آن بتان نه هيچ بر نفع و ضرر آنها قادرند و نه امر مرگ و زندگانى و بعثت آنها به دست آن بتهاست .
هامش
( 1 ) . رعد ( 13 ) آيهء 150 .
( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 26 و 27 .
( 3 ) . رعد ( 13 ) آيهء 16 .
( 4 ) . فرقان ( 25 ) آيهء 3 .