ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ . . . ؛
« 1 »
آنچه نزد شما هست همه نابود خواهد شد و آنچه نزد خداست تا ابد باقى خواهد بود .
وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْراً وَ أَعْظَمَ أَجْراً . . . ؛
« 2 »
و هرعمل نيك كه براى آخرت خود پيش فرستيد پاداش آن را نزد خدا بيابيد و آن اجر و ثواب آخرت بسى بهتر و بزرگتر است .
. . . وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ . . . ؛
« 3 »
و هرنفسى بنگرد تا چه عملى براى فرداى ( قيامت ) خود پيش مىفرستد .
و تبلى فيه السّرائر ؛ و نهانىها آشكار شود ؛ يعنى راز دلها مكشوف و برملا گردد .
خداى تعالى مىفرمايد :
إِنَّهُ عَلى رَجْعِهِ لَقادِرٌ * يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ * فَما لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لا ناصِرٍ ؛
« 4 »
( خدايى كه او را آفريد ) البته بر زنده كردنش دوباره پس از مرگ قادر است ؛ روزى كه اسرار باطن شخص آشكار گردد .
و من لا ينفعه حاضر لبّه فعازبه عنه اعجز ؛ آنكس كه عقل حاضر او به او سود نرساند عقلى كه از او دور است ( پند ديگران ) ، ناتوانترست .
لبّ ، بهمعناى عقل است كه بهطور مجاز اطلاق شده ، و در اصل مغز بادام و گردو و نظاير اينهاست ، و عازب ، يعنى دور و پنهان .
و غائبه اعوز ؛ و پنهانش نايابتر است . عوز الشيء ؛ يعنى ناياب گرديد .
بعضى گفتهاند : در معناى همين فرمايش حضرت عليه السّلام است اين جمله كه گويد :
و زاجر من النفس خير من عتاب العواذل ؛ بازدارندهاى از درون بهتر است از سرزنش نكوهشكنندگان .
هامش
( 1 ) . نحل ( 16 ) آيهء 96 .
( 2 ) . مزمّل ( 73 ) آيهء 20 .
( 3 ) . حشر ( 59 ) آيهء 18 .
( 4 ) . طارق ( 86 ) آيات 8 - 10 .