پس هرگاه به تقاضاى تو جواب نتوانند داد در اين صورت بدان كه اين مردم تنها پيرو هواى نفسند و كيست گمراهتر از آن كسىكه راه هدايت خدا را رها كرده و از هواى نفس خود پيروى كند . البته خدا قوم ستمكار را هرگز هدايت نخواهد كرد .
أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ ؛
« 1 » آيا آنكس كه از خداى خود حجت و برهانى ( مانند قرآن ) در دست دارد مانند كسانى است كه ( از جهل و نادانى ) عمل زشتشان در نظر زيبا جلوه كرده و پيرو هواى نفسانى خود شدند .
. . . أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ
« 2 » ؛
اينان هستند كه خدا بر دلهاشان مهر قهر نهاده و پيرو هواى نفس خود گرديدند .
و طول الأمل ؛ و آرزوى دراز داشتن .
ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
« 3 » ؛
اى رسول ما ! اين كافران را به خورد و خواب طبيعت و لذات حيوانى واگذار تا آمال و اوهام دنيوى آنان را غافل گرداند تا نتيجهء اين كامرانى بيهوده را به زودى بيابند .
پيروى هواى نفس ، منشأ انحراف
فأمّا اتّباع الهوى فيصدّ عن الحقّ ؛ اما پيروى هواى نفس انسان را از حق بازمىدارد .
خداى تعالى به داود عليه السّلام مىفرمايد :
يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ . .
. « 4 » ؛
اى داوود ! ما تو را در روى زمين مقام خلافت داديم تا ميان خلق خدا به حق حكم كنى و هرگز هواى نفس را پيروى نكنى كه تو را از راه خدا گمراه سازد .
و به پيامبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله مىفرمايد :
ثُمَّ جَعَلْناكَ عَلى شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْها وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَ
هامش
( 1 ) . محمد ( 47 ) آيهء 14 .
( 2 ) . همان ، آيهء 16 .
( 3 ) . حجر ( 15 ) آيهء 3 .
( 4 ) . ص ( 38 ) آيهء 26 .