اى مردمان ! خداترس و پرهيزكار باشيد كه زلزلهء روز قيامت بسيار حادثهء بزرگ و واقعهء سختى خواهد بود . چون هنگامهء آن روز بزرگ را مشاهده كنيد هرزن شيرده طفل خود را از هول فراموش كند ، و هرآبستن بار رحم را بيفكند ، و مردم را از وحشت آن روز بىخود و مست بنگرى ، درصورتىكه مست نيستند و ليكن عذاب خدا سخت است .
خطيب در شرح حال عرفة بن يزيد آورده است : نافع بن ازرق به نزد ابن عباس آمده به او گفت : مرا آگاه كن از آيهء شريفهء
يَوْمَ يَجْمَعُ اللَّهُ الرُّسُلَ فَيَقُولُ ما ذا أُجِبْتُمْ قالُوا لا عِلْمَ لَنا . .
. « 1 » ؛
روزى كه خدا همه پيغمبران را جمع گرداند و آنگاه آنان را گويد : چگونه امت از دعوت شما اجابت كردند ( ايمان آوردند يا عصيان كردند ) ؟ پيغمبران گويند : خدايا ! ما نمىدانيم ، و از اين آيه :
وَ نَزَعْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً فَقُلْنا هاتُوا بُرْهانَكُمْ فَعَلِمُوا أَنَّ الْحَقَّ لِلَّهِ . .
. « 2 » ؛
و آن روز ما از هرامتى شاهدى برگرفته و گوييم : اينك برهانى ( بر دعوىهاى باطل خود ) اقامه كنيد ( آنگاه رسوا شده و ) بدانند كه حق و حقيقت با خدا ( و رسولان او ) ست .
چگونه رسولان علم يافتند با اينكه گفته بودند : « لا علم لنا ؛ نمىدانيم . » و نيز گفت :
مرا آگاه ساز از آيهء شريفهء
ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ
« 3 » ؛
و آنگاه روز قيامت همه در پيشگاه عدل پروردگار خويش خصومت و دادخواهى مىكنيد .
و از اين آيه :
. . . لا تَخْتَصِمُوا لَدَيَّ . .
. « 4 » ؛ در حضور من خصومت نكنيد .
پس چگونه مخاصمه و جدال مىكنند با اينكه خدا فرموده : « لا تختصموا لديّ » .
و گفت : مرا با خبر كن از آيهء شريفه :
الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى أَفْواهِهِمْ وَ تُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) آيهء 109 .
( 2 ) . قصص ( 28 ) آيهء 75 .
( 3 ) . زمر ( 39 ) آيهء 31 .
( 4 ) . ق ( 50 ) آيهء 28 .