وصف آتش دوزخ
و نار شديد كلبها ؛ و آتش پرشراره . در صحاح گويد : كلب - به فتح كاف و لام - شدت و سختى سرماست ، و دفعت عنك كلب فلان ؛ يعنى شرّ و آزار را از تو ردّ كردم .
خداى تعالى مىفرمايد :
وَ رَأَى الْمُجْرِمُونَ النَّارَ فَظَنُّوا أَنَّهُمْ مُواقِعُوها وَ لَمْ يَجِدُوا عَنْها مَصْرِفاً ؛
« 1 »
و آنگاه مردم بدكار آتش دوزخ را به چشم مشاهده كنند تا بدانند كه در آن خواهند افتاد و از آن مفرّى ندارند .
عال لجبها ؛ صدايش مهيب . لجب ، يعنى صوت .
ساطع لهبها ؛ زبانهاش بلند .
سطع النار و . . . ؛ آتش بلند گرديد . . . و لهب النار زبانهء آتش . خداى تعالى مىفرمايد :
سَيَصْلى ناراً ذاتَ لَهَبٍ ؛
« 2 »
زود باشد كه به دوزخ در آتشى شعلهور درافتد .
سَنَدْعُ الزَّبانِيَةَ ؛
« 3 » و ما هم فرشتگان قهر و عذاب كه زبانيهء دوزخند برگرفتن او مىخوانيم .
متغيّظ زفيرها ؛ فريادش خشمناك .
. . . وَ أَعْتَدْنا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيراً * إِذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً ؛
« 4 »
ما آتش دوزخ را بر آنكه قيامت را تكذيب كرد مهيا داشتهايم ؛ چون آتش دوزخ آنان را از مكانى دور ببيند خروش و فرياد خشمناكى دوزخ را از دور به گوش خود مىشنوند .
هامش
( 1 ) . كهف ( 18 ) آيهء 53 .
( 2 ) . مسد ( 111 ) آيهء 3 .
( 3 ) . علق ( 96 ) آيهء 18 .
( 4 ) . فرقان ( 25 ) آيهء 11 .