الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا . . .
؛ « 1 »
خدايى كه مرگ و زندگانى را آفريد كه شما بندگان را بيازمايد تا كدام نيكوكارترست .
وَ لَوْ يَشاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَ لكِنْ لِيَبْلُوَا بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ
؛ « 2 »
و اگر خدا مىخواست خود از كافران انتقام مىكشيد و ( همه را بىزحمت جنگ شما ) هلاك مىكرد ، و لكن ( اين جنگ كفر و ايمان ) براى امتحان خلق به يكديگرست .
. . . وَ لِيَبْتَلِيَ اللَّهُ ما فِي صُدُورِكُمْ وَ لِيُمَحِّصَ ما فِي قُلُوبِكُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ
؛ « 3 »
تا خدا آنچه در سينه پنهان دارند بيازمايد و هرچه در دل دارند پاك و خالص گرداند و خدا از راز درونها آگاه است .
. . . وَ رَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ . . .
؛ « 4 »
و رتبهء بعضى را بر بعضى بالاتر قرار داد تا شما را در اين تفاوت رتبهها بيازمايد .
. . . وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ . . .
؛ « 5 »
و اگر خدا ( به مشيت ازلى ) مىخواست ، همه را يك امّت مىگردانيد و لكن اين نكرد تا شما را به احكامى كه در كتاب خود فرستاده بيازمايد .
و خداى متعال به نقل از حضرت سليمان عليه السّلام آن هنگام كه تخت و تاج ملكهء سبأ را نزد خود حاضر ديد مىفرمايد :
. . . فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَ أَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَ مَنْ شَكَرَ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ ؛
« 6 »
پس چون سليمان سرير را نزد خود مشاهده كرد گفت : اين توانايى از فضل خداى من است تا مرا بيازمايد كه نعمتش را شكر مىگويم يا كفران مىكنم ، و هركه
هامش
( 1 ) . ملك ( 67 ) آيهء 2 .
( 2 ) . محمد ( 47 ) آيهء 4 .
( 3 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 154 .
( 4 ) . انعام ( 6 ) آيهء 165 .
( 5 ) . مائده ( 5 ) آيهء 48 .
( 6 ) . نمل ( 27 ) آيهء 40 .