اين است كه مؤمن همواره به نفس خويش بدگمان بوده ، او را در اداى وظايفش مقصّر مىداند . جوهرى آورده : ظنون ، يعنى مرد بدبين .
فلا يزال زاريا عليها ؛ و پيوسته از نفس خويش عيبجوست . در صحاح آورده :
ابو عمرو گفته : الزاري على الإنسان ؛ يعنى كسى كه براى انسان ارزشى قائل نيست و عملش را بر او انكار نمايد .
و مستزيدا لها ؛ و خواستار افزايش ( در طاعت ) براى اوست .
إِنَّ الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ * وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ * وَ الَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لا يُشْرِكُونَ * وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ راجِعُونَ * أُولئِكَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ هُمْ لَها سابِقُونَ ؛
« 1 »
همانا آن مؤمنانى كه از خوف خدا ترسان و هراسانند ، و آنانكه به آيات خداى خود ايمان مىآورند ، و آنانكه هرگز به پروردگارشان مشرك نمىشوند ، و آنانكه آنچه وظيفهء بندگى و ايمان است به جاى مىآوردند و باز از روزى كه به خداى خود بازمىگردند دلهاشان ترسان است . چنين بندگانى در سعادت و خيرات مىشتابند و اينان هستند كه به كارهاى نيكو سبقت مىجويند .
از خوبان پيروى كنيد
فكونوا كالسّابقين قبلكم و الماضين أمامكم ؛ شما همانند سابقين پيش از خود و آنكه در پيش رويتان از دنيا رفتند باشيد .
أُولئِكَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ فَإِنْ يَكْفُرْ بِها هؤُلاءِ فَقَدْ وَكَّلْنا بِها قَوْماً لَيْسُوا بِها بِكافِرِينَ * أُولئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْ . . . ؛
« 2 »
آنها كسانى بودند كه ، بدانها كتاب و فرمان و نبوّت بخشيديم پس اگر اين قوم به آن كافر شوند ما قومى را كه هرگز كافر نشوند برگماريم و آنها كسانى بودند كه خدا
هامش
( 1 ) . مؤمنون ( 23 ) آيات 57 - 61 .
( 2 ) . انعام ( 6 ) آيهء 89 و 90 .