48 - اشتباه موضوع
( 1 ) عبد الرحمن بن حجاج مىگويد : از امام جعفر صادق - عليه السلام - پرسيدم از گروهى كه به واسطه خراب شدن خانه يا غرق شدن كشتى هلاك شده و روشن نيست كه كدام يك از آنان قبل از ديگرى مرده ، ارث آنان چگونه است ؟ امام صادق - عليه السلام - فرمود : همهء آنان از يكديگر ارث مىبرند ، و فرمود : اين حكم در كتاب على - عليه السلام - نوشته شده است « 1 » .
49 - شرط باطل
( 2 ) مردى با غلام خود قرارداد « كتابت » بست و شرط نمود كه ميراث غلام براى او باشد . حضرت امير - عليه السلام - فرمود : اين شرط باطل است . و آنگاه به مولاى غلام فرمود : « شرط خدا پيش از شرط توست » « 2 » .
50 - مخالفت با شرط
( 3 ) مولايى با غلام خود قرارداد « كتابت » بست به شرط اين كه غلام قيمت خود را در ضمن اقساط معينى در هر سال به مولايش پرداخت نموده آزاد شود . غلام بهاى خود را يك جا به مولا تسليم نمود ، مولايش نپذيرفت ، غلام نزد امير المؤمنين - عليه السلام - آمده و قصّهء خويش را عرضه داشت .
على - عليه السلام - مولاى غلام را طلبيده به او گفت : چرا تمام قيمت را از غلام نمىگيرى ؟
مولا گفت : من تنها به همان ترتيبى كه با او شرط كردهام پول را مىگيرم .
آن حضرت ( ع ) به مولا فرمود : چون با او شرط كردهاى چنين حقى دارى « 3 » .
هامش
( 1 ) - فروع كافى ، ج 7 ، ص 139 ، حديث 1 .
( 2 ) - من لا يحضر ، كتاب الميراث ، باب ميراث المكاتب ، حديث 2 .
( 3 ) - تهذيب ، ج 8 ، باب المكاتب ، حديث 31 .