( 1 ) ب - مسيحيان نجران : اينان در خلافت عمر ، مقيم كوفه شدند و در ناحيهاى از آن مستقر گشتند كه آن را محلهء « نجرانيه » مىگفتند « 1 » .
مسيحيان در بسيارى از كارهاى دولت ، مشاركتى فعال داشتند به طورى كه « ابو موسى اشعرى » ، كاتبى نصرانى داشت « 2 » و وليد بن عقبه ، والى عثمان ، مردى مسيحى را براى ادارهء امور مسجدى در نزديكى كوفه ، تعيين نمود « 3 » .
مسيحيان در كوفه ، به كارهاى صرّافى اشتغال داشتند و براى اين كار ، بازارهايى به وجود آوردند « 4 » .
( 2 ) اين بانكهاى خصوصى ، هنگام پيش آمدن قيامى در منطقه ، به دولت محلى ، وام مىدادند و آن اموال ، ميان افراد قيام تقسيم مىشد تا آن قيام سركوب شود كه فرزند زياد نيز اموالى را از آنها قرض گرفت و ميان بزرگان و اشراف كوفه توزيع نمود تا قيام مسلم را نابود سازند .
به هر حال ، جامعهء كوفى ، امتزاجى از مسلمانان و مسيحيان بود و رابطهء ميان آنان ، بسيار محكم بوده است .
( 3 )
3 - يهوديان
« يهوديان » ، در سال 20 هجرى در كوفه اقامت گزيدند « 5 » كه بسيارى از
هامش
( 1 ) حياة الشعر فى الكوفة ، ص 144 .
( 2 ) عيون الاخبار 1 / 43 .
( 3 ) الاغانى 4 / 184 .
( 4 ) تاريخ كوفه ، ص 148 بازار بانكها و صرافها از مسجد سهيل شروع مىشد تا مسجد اعظم ، آن گونه كه برخى از منابع ذكر كردهاند .
( 5 ) يوسف رزق اللّه غنيمه ، نزهة المشتاق فى تاريخ يهود العراق ، ص 103 .