چرا به جاى اين دعا كردن ، به يارىاش نمىشتابيد ؟ امام حسين عليه السّلام آنان را از عنوان تشيّع جدا كرد و بر آنها بانگ زد : « اى شيعيان آل ابى سفيان ! » .
( 1 ) حقيقت اين است كه شيعه به معناى صحيح ، در آن روزگار ، جز گروه اندكى نبودند كه برخى از آنان به امام حسين عليه السّلام پيوستند و همراه آن حضرت شهيد گشتند ، همچنانكه بسيارى از آنان به زندانهاى تاريك افكنده شدند .
به هر حال ، مسلمانان كوفه بر يك عقيده نبودند ، بلكه جنددستگيهاى خطرناكى در صفوف آنان وجود داشت .
( 2 )
2 - مسيحيان
از عناصرى كه در كوفه ساكن شدند ، « مسيحيان » بودند كه پس از زوال شكوه حيره ، از آنجا به سوى كوفه آمده در آنجا ساكن شدند و چندين كليسا براى خود برپا نمودند كه در پشت قبلهء مسجد اعظم كليسايى داشتند « 1 » و دو اسقف براى آنان بود كه يكى « نسطورى » و ديگرى « يعقوبى » بود « 2 » ، آنان دو طايفه بودند :
( 3 ) الف - مسيحيان تغلب : اينان هنگام نقشهپردازى كوفه همراه سعد ، در آن ساكن شدند ، اين طايفه را عزت و شكوهى بود « 3 » ، افراد آن از پرداخت جزيه خوددارى كردند و عمر ناچار شد با آنان همانند مسلمين برخورد نمايد و جزيهء آنان را مانند صدقهء مسلمين قرار داد « 4 » .
هامش
( 1 ) فتوح البلدان ، ص 284 .
( 2 ) خطط الكوفة ، ص 35 .
( 3 ) طبرى ، تاريخ .
( 4 ) همان .