نگهدار . . . » « 1 » .
( 1 ) گمان غالب اين است كه اين وصيتنامه ، از مطالب مجعول است ؛ زيرا براى اثبات دورانديشى معاويه ساخته و پرداخته شده و اينكه وى به پسرش وصيت كرده است كه به مسلمين عموما نيكى كند و اينكه وى در مورد كارهاى پسرش مسئوليتى نداشته است . . . از دلايلى كه جعلى بودن اين وصيتنامه را مؤكد مىسازد ، موارد زير است :
( 2 ) 1 - مورخان روايت كردهاند كه معاويه ، يزيد را به چيز ديگرى وصيت كرده ؛ زيرا به وى گفته است : تو را از مردم مدينه ، روز ( سختى ) خواهد بود ، پس اگر آن كار را انجام دهند ، « مسلم بن عقبه » را به جانشان بينداز ، او مردى است كه ما وفادارىاش را شناختهايم « 2 » .
و « مسلم بن عقبه » جلّادى آدمكش بود كه رحمت و رأفت را نمىشناخت يزيد با وصيت پدرش ، وى را در واقعهء حرّه به كار گرفت ، او به هر جرم و جنايتى دست يازيد ، پس اين وصيت چگونه با آن وصيت قابل جمع است كه معاويه در آن سفارش مىكند كه با مردم حجاز ، خوشرفتارى شود ؟
( 3 ) 2 - وى ، يزيد را به رعايت احساسات عراقيان وصيت نموده كه به خواستهء آنان پاسخ دهد ، هر چند در هر روز خواستار عزل كسى باشند كه بر آنها حاكم كرده است ، اين امر با آنچه مورخان نوشتهاند ، منافات دارد ، يزيد ، عبيد اللّه بن زياد را بر عراق ، والى قرار داد در حالى كه او از سختگيرى و شدت و نامردىاش آگاه بود ، او فرزند همان زياد بود كه عراق را در خون بىگناهان غرقه ساخت ،
هامش
( 1 ) ابن اثير ، تاريخ 4 / 5 - 6 .
( 2 ) تاريخ خليفه خياط ، ص 238 .