ب - خليفه قرار دادن پسرش يزيد بعد از خود كه فردى ميخوار بادهگسار بود ، حرير مىپوشيد و طنبور مىنواخت .
ج - مدعى شدن زياد را در حالى كه رسول صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : « فرزند مال شوهر است و براى زناكار سنگ مىباشد » .
د - كشتن حجر و يارانش . واى بر او از حجر و يارانش ! . . . » « 1 » .
( 1 )
سخن ابن رشد
فيلسوف بزرگ ، « ابن رشد » ، عقيده دارد كه بيعت گرفتن معاويه براى يزيد ، جريان حيات اسلامى را تغيير داد و حكومت صالح در اسلام را ويران ساخت .
وى مىگويد : « اوضاع عرب در روزگار خلفاى راشدين در نهايت درستى بود و گويى كه افلاطون ، حكومتش را در « جمهوريت » خود توصيف مىنمايد ، حكومت جمهورى صحيحى كه بايد مثالى براى همهء حكومتها باشد . ولى معاويه آن بناى عظيم با قدمت را ويران ساخت و به جاى آن ، دولت بنى اميّه و قدرت سختگير آن را قرار داد بدين ترتيب راهى براى فتنهها گشود كه همچنان تا به امروز در سرزمين ما - يعنى اندلس - باقى است » « 2 » .
( 2 ) همهء انديشمندان و صاحب نظران امت اسلامى از روزگار معاويه تا به امروز در بيعت گرفتن وى براى يزيد ، بر او خرده گرفته ايراد نمودهاند ، و آن را تعدى آشكارى بر امت و خارج شدن از خواست آنان دانستهاند .
هامش
( 1 ) طبرى ، تاريخ 5 / 279 و ديگران .
( 2 ) فرج انطون ، ابن رشد و فلسفته ، ص 60 .