( 1 )
دفاع « محمد عزت دروزه » از يزيد !
از نويسندگان اموى صفت در اين روزگار ، « محمد عزت دروزه » مىباشد كه متأسفانه ، در راه دفاع از منكرات امويان ، خود را به زحمت افكنده ، تا آنچه را از ظلم ، ستم و فساد آنها روايت گرديده ، توجيه كند . وى از معاويه دفاع كرده و او را از ارتكاب گناهانى كه لكهء ننگى بر تاريخ انسانيت بودهاند ، پاك دانسته و در اين مورد چنين گفته است : « ما ، معاويه ، يار رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و كاتب وحيش را ؛ آن كسى كه ترس از خدا و تقوا و پرهيزكارىاش روايت شده است ، از اينكه راضى شود ، فرزندش از اين حدود خارج شود و او را تشويق نمايد مبرّا مىدانيم ، بلكه ما اين امر را از يزيد نيز بعيد مىدانيم ! ! » « 1 » .
( 2 ) اين موجب تمسخر و مايهء خنده است ؛ زيرا « دروزه » ، مسائل آشكارى را نديده مىگيرد كه هيچ انسان صاحب عقل و اختيارى در آنها شك نمىكند ، آن گونه كه از قديم گفتهاند ،
و ليس يصح فى الاذهان شيء * اذا احتاج النهار الى دليل
« چيزى در عقل صحيح نخواهد بود هرگاه كه روز ، نيازى به دليل داشته باشد » .
( 3 ) آنچه از گناهان بزرگ معاويه روايت شده ؛ مانند كشتن « حجر بن عدى ، رشيد هجرى ، عمرو بن حمق خزاعى » و مانند آنان مؤمنين ، دشنام به عترت پاك و ستم بر امّت با تحميل يزيد به عنوان خليفه و ديگر جناياتى كه به بعضى از آنها در مباحث قبلى اشاره داشتهايم ، مسائلى است كه بر دگرگون ساختن چهرهء اسلام و انحراف وى از راه درست ، دلالت دارند ، ولى « دروزه » و امثال وى ، به واقعيت
هامش
( 1 ) تاريخ الجنس العربى 8 / 288 .