اجتناب كرده است . « 1 » بخارى گويد : « كسى از اصحاب ما نيست مگر اينكه به عكرمه احتجاج مىكند » « 2 » و عجيب اين است كه بخارى در رواياتش بر عكرمه و امثال وى از كسانى كه در دينشان مورد ايراد هستند ، اعتماد مىكند ولى از روايات عترت پاك كه معادل قرآن كريم مىباشند ، خوددارى مىورزد ! !
( 1 )
مقاتل بن سليمان
« مقاتل بن سليمان بن بشير ازدى خراسانى » ، همانند دوستش عكرمه ، در دين خود مورد اتهام بود و مترجمان دربارهء وى اين موارد را ذكر كردهاند :
1 - وى دروغگو بوده است . نسائى گويد : « مقاتل دروغ مىگفت » « 3 » و « وكيع » نيز چنين گفته : « و اسحاق بن ابراهيم حنظلى گفت : خراسان سه نفر را خارج نموده كه بىنظير هستند - يعنى در بدعت و دروغ - جهم ، مقاتل و عمر بن صبح » .
( 2 ) و « خارجة بن مصعب » گويد : « جهم و مقاتل نزد ما دو فاسق فاجر بودند » « 4 » . پس با وجود اتهام وى به دروغگويى ، اعتماد بر روايتش صحيح نيست و حديث وى از ارزش استدلالى مىافتد .
( 3 ) 2 - وى در دين خود متهم بود و اعتقاد به « تشبيه » داشت . ابن حيان گويد :
« مقاتل ، علم قرآن را از يهود و نصارا مىگرفت ، آنچه را كه با كتابهايشان موافقت مىنمود . و او پروردگار سبحان را به مخلوقين تشبيه مىكرد و در حديث ، دروغ مىگفت » « 5 » .
هامش
( 1 ) ميزان الاعتدال 3 / 93 .
( 2 ) تهذيب التهذيب 7 / 271 .
( 3 ) ميزان الاعتدال 4 / 173 .
( 4 ) تهذيب التهذيب 10 / 281 .
( 5 ) همان ، ص 284 . ميزان الاعتدال 4 / 175 .