« تقريب البيان » را مىنويسد . بخشى از آن در اسكوريال به شمارهء ( 1337 ) موجود است « 1 » .
نولدكه به كتاب ديگرى به نام « قرّة عين القراء » از ابو اسحاق ابراهيم بن محمد بن على قواسى مرندى اشاره مىكند . وى شاگرد ابو العلاء عطّار ( در گذشته به سال 569 ه . ق . )
است . نسخهء خطى وى در اسكوريال به شمارهء ( 1337
r
/
o
) موجود است . نولدكه دربارهء آن و كتاب عكبرى مىگويد : « در اين دو كتاب ، مطالب بيشترى از دو كتاب چاپ شده توسط برگشتراسر ( المحتسب و مختصر البديع ابن خالويه ) وجود دارد . همچنين نولدكه يادآور شده كه در اين كتاب ( قرّة عين القراء ) به كتابهاى غير مشهور ديگر اشارتى رفته است . از جمله « المنتهى » از محمد بن حسن آبندار قلانسى ( در گذشته به سال 521 ه . ق . ) و « الكافى » از على بن حسين طريثيثى ، شاگرد الأهوازى ، و « المنهاج » از ابو عمر بن ظفر « 2 » .
همچنين در نسخهء خطى كرمانى ( شواذ القراءة و اختلاف المصاحف ) مىبينيم كه به كتابهايى اشاره دارد كه كرمانى به آنها ارجاع داده است و يادآور شده كه روايتهايش را از اين كتب با تلاوت ، سماع و اجازه استخراج كرده است . اين كتابها عبارتند از :
1 - كتاب الشواذ از ابو على حسن بخارى 2 - مفردات از ابن ابى عليّة 3 - كتاب الغرائب فى شواذ القرآن از ابو حفص عمر بن محمد بن احمد بن اشعث خبازى « 3 » . تلاش ما براى دستيابى به چيزى پيرامون اين سه كتاب ، بىنتيجه ماند .
آخرين كتاب از نوشتههاى شاذ به نظر ما ، كتاب كرمانى است كه در مقدمه از آن سخن گفتيم با اين همه ، نمىتوان سخن در منابع شواذ را به پايان برد ولى به نقش مفسّران در ثبت قرائتهاى شاذ اشاره نكرد در صدر اين عنوان ، زمخشرى ( در گذشته به سال 538 ه . ق . ) « 4 » در
هامش
( 1 ) نولدكه ، تاريخ قرآن ، ج 3 ، ص 228 به بعد [ اسكوريال كتابخانهاى است مشهور در شهر اسكوريال در اسپانيا .
شرقشناس ، موسيو در نبورگ ، فهرست كتب عربى آن را با توضيحات لازم ، مرتب و به چاپ رسانده است دهخدا ، لغت نامه ، ذيل اسكوريال ] .
( 2 ) نولدكه ، تاريخ قرآن ، ج 3 ، ص 228 به بعد .
( 3 ) الكرمانى ، شواذ القراءة ، مقدمه ، ص 4 .
( 4 ) ابو حيّان ، البحر المحيط ، ج 1 ، ص 10 .