50 - ماكياولى (
machiavelli
) متولد فلورانس ( 1469 - 1527 م ) . فيلسوف ايتاليايى . در عصرى مىزيست كه خود كامگى ، خيانت ، فريب و بدبينى و . . . نشانههاى بارز آن بود . وى نظام فلسفهاى آورد كه با تناقضات آن روزگار همسو بود . هر كارى براى رسيدن به هدف موجّه است و هدف عمل را توجيه مىكند . هنرى توماس ، بزرگان فلسفه ، ترجمان فريدون بدرهاى ، صص 377 - 381 .
ليك راست آن است كه پايه كار نيك نه بر آرمان و آماج كه بر نيّت و درون آدمى استوار است . راستى را ، خوش سرود پير راز آشناى بلخ :
صورتى كان بر وجودت غالبست * هم بر آن تصوير حشرت واجبست .
بديع الزمان فروزانفر ، احاديث مثنوى ، ص 17 .