ابن عباس و گروهى ( و اصبغ عليكم ) ( به صاد ) قرائت كردهاند « 1 » .
ابن عباس و گروهى ( يحملون العرش ) ( به ضم عين ) به لهجهاى قرائت كردهاند « 2 » .
ابن عباس و گروهى . . . ( الصّحف الاولى ( 18 ) صحف ابراهيم . . . ) ( به سكون حاء ) به لهجهء تميم قرائت كردهاند « 3 » .
در اين روايتها ، گرايش لهجهاى روشن است . بيشتر اين روايتها با رسم الخط مصحف هماهنگ است امّا به خاطر ضعف سند آنها ، شاذ مىباشند كه توضيح بيشترى دربارهء آنها خواهيم داد .
روايت نخستين شامل پديدهء ترجيح آواى حلقى ( هاء ) براى فتحه است و روايت دوم شامل پديدهء انسجام آوايى نرم در كلمه و سومى شامل پديدهء ادغام مىباشد . براى خواننده درك تفاوتهاى لهجهاى در بين اين روايتهاى قرائتى و قرائت عمومى دشوار نخواهد بود .
2 - روايتهاى قرائتى با ويژگى تفسيرى
قرائت ابن عباس : ادخلوا فى ( الاسلام ) « 4 » .
و ان عزموا ( السّراح ) « 5 » .
هامش
( 1 ) نك : لقمان ( 31 ) ، بخشى از آيهء 20 . بنگريد به : البحر المحيط ، ج 7 ، ص 190 ؛ المحتسب ، ص 78 و شواذ القراءة ، ص 191 . [ قرائت عمومى « . . . اسبغ . . . » است . ابو حيّان مىگويد : بنى كلب چنين لغتى دارند ، اينان « سين » را چون با « غين » يا « خاء » يا « قاف » در كلمهاى جمع آيد به « صاد » تبديل كنند ] .
( 2 ) نك : غافر ( 40 ) ، بخشى از آيهء 7 . بنگريد به : شواذ القراءة ، ص 212 ؛ البحر المحيط ، ج 7 ، ص 451 و المختصر ، ص 132 .
( 3 ) نك : اعلى ( 87 ) ، بخشى از آيههاى 18 و 19 . بنگريد به : شواذ القراءة ، ص 263 و البحر المحيط ، ج 8 ، ص 260 .
( 4 ) نك : بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 208 . بنگريد به : الكرمانى ، شواذ القراءة ، ص 28 . [ قرائت عمومى : . . . ادخلوا فى السّلم . . . ] .
( 5 ) نك : بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 227 . بنگريد به : ابن خالويه : المختصر من كتاب البديع ، ص 4 ؛ ابو حيّان ، البحر المحيط ، ج 2 ، ص 183 و شواذ القراءة ، ص 39 . [ قرائت عمومى« وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ »است . سرّحت المراة اى طلّقتها ] .