تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح البيان في تسهيل الأوزان — صفحة 526

مساهمون:

ص٥٢٦
و امّا صورت اولى از قسم دويّم كه كسر وارد بر جميع فرق نشود بلكه بر بعضى وارد شود [ صورت اولى ] پس آنست كه ميانه عدد فريقي كه كسر بر او وارد مىشود و نصيب آن از اصل فريضه توافق باشد و ميانه اعداد رؤس تماثل باشد مثل آن كه وارث يك زن باشد و ده كلاله ام و بيست و پنج كلاله اب زيرا كه اصل فريضه در اين مسأله دوازده است كه حاصل ضرب چهار كه مخرج فرض زوجه است در سه كه مخرج فرض كلاله ام است پس ربع آن را كه سه باشد از آن زوجه است و كسري وارد نمىآيد و لكن ثلث آن كه چهار باشد از آن كلاله ام است و كسر وارد است و همچنين باقي كه پنج باشد از آن كلاله اب است و كسر نيز لازم مىآيد پس كسر بر اكثر از يك فريق شد و لكن مستوعب جميع فرق نشد و ميانه عدد كلاله ام كه ده باشد با سهم آنها كه چهار باشد توافق به نصف است زيرا كه اقل عددى كه ده و چهار را فاني مىكند دو است كه مخرج نصف باشد پس رد مىشود ده به نصف كه پنج باشد و ميانه عدد كلاله اب كه بيست و پنج باشد با سهم