معاملات وروابط اجتماعي دارد - روشن مى شود .
وبه استثنايى بودن وجود آنان از جهت اشتراك با خلق وامتياز از خلق وآنچه
بدان اشتراك واختصاص دارند در جملهء " غير مشاركين للناس - على مشاركتهم
لهم في الخلق والتركيب - في شئ من أحوالهم " اشاره شده است .
ودر جملهء " صفوته من خلقه " به مصطفى بودن پيغمبر از ساير خلق توجه شده ،
كه به آن خلقت تصفيه شده بتواند به مقام وساطت بين خالق وخلق نايل ، ورابط
بين عالي ودانى باشد .
وبه لطف كلمهء تعبير از خدا در جملهء " يعبرون عنه " منزلت پيغمبر را روشن
مى كند ، كه أو همچون زبان - كه بيانگر ما في الضمير است - مقاصد خداوند متعال
را به خلق منتقل مى نمايد ، واين منزلت لازم قداست ومستلزم عصمت پيغمبر
است .
ودر جملهء " يكون معه علم يدل على صدق مقالته وجواز عدالته " دليل لزوم
معجزه را براي اثبات نبوت بيان فرموده ، وچون منشأ نبوت حكمت حكيم
على الاطلاق وثمره ء آن هم حكمت است ( قال قد جئتكم بالحكمة ) ( 1 ) ، ( أدع إلى
سبيل ربك بالحكمة ) ( 2 ) ، به امتياز حكمت نظري وعملي أنبيا عنايت شده ، كه آن
مبتنى بر فكر ، واين به مقتضاى " يعبرون عنه " و " ومن عند الحكيم العليم " سراج
منيرى است كه بدون احتياج به تعليم وتربيت بشرى به ارتباط به نور السماوات
والأرض روشن شده است ( يكاد زيتها يضى ء ولو لم تمسسه نار ) . ( 3 )
وبا آن كه فرمود " حكماء مؤدبين بالحكمة " به فاصلهء كوتاهى فرمود " مؤيدين من
عند الحكيم العليم بالحكمة " در جملهء أول تأديب به حكمت ، ودر جملهء دوم تأييد
به حكمت است ، وارتباط حكمت أنبيا ومكتب وحى از جهت حدوث وبقا به
مقام عنديت حكيم عليم ، امتياز آن حكمت را از انديشهء بشرى در حد امتياز ما
هامش
1 . سوره ء زخرف ، آيهء 63 ( گفت هر آينه آمدم شما را به حكمت )
2 . سوره ء نحل ، آيهء 125 ( دعوت كن به راه پروردگار خود به حكمت )
3 . سوره ء نور ، آيهء 35 ( نزديك است روغنش بتابد وروشنى دهد وهر چند نرسد به أو آتشى )