شرايط جنس وعوض آن
مسأله 2118 - جنسي را كه مىفروشند وچيزى را كه عوض آن مى گيرند پنج شرط
دارد :
( أول ) آن كه مقدار آن با وزن يا پيمانه يا شماره ومانند اينها معلوم باشد .
( دوم ) آن كه بتوانند آن را تحويل دهند ، واگر فروشنده مثلا مالي بفروشد كه
نمى تواند آن را تحويل دهد ولى مشترى قدرت گرفتن آن را داشته باشد ، كفايت
مى كند ، بنابراين فروختن مثلا اسبى كه فرار كرده وهيچ يك از طرفين قدرت تسلط بر
آن را ندارند ، باطل است ، ولى اگر اسبى را كه فرار كرده با چيزى كه داراى ارزش
است ومى تواند تحويل دهد ، بفروشد ، اگر چه آن أسب پيدا نشود معامله صحيح
است ، وأحوط آن است كه در غير بنده وكنيز گريخته ، چيزى را كه ارزش دارد
بفروشد ، ودر ضمن آن معامله شرط كند كه اگر گريخته پيدا شد مال مشترى باشد .
( سوم ) خصوصياتى را كه در جنس وعوض است وبه واسطهء آنها قيمت
اختلاف پيدا مى كند ، معين نمايند .
( چهارم ) آن كه ملك طلق باشد ، پس مالي كه وقف شده فروش آن جايز نيست ،
مگر در مواردى كه خواهد آمد .
( پنجم ) خود جنس را بفروشد نه منفعت آن را ، پس اگر مثلا منفعت يك سالهء
خانه را بفروشد صحيح نيست ، ولى چنانچه خريدار به جاى پول منفعت ملك خود
را بدهد ، مثلا فرشى را از كسى بخرد وعوض آن را منفعت يك سالهء خانهء خود قرار
دهد ، اشكال ندارد ، واحكام اينها در مسائل آينده خواهد آمد .
مسأله 2119 - جنسي را كه در شهري با وزن يا پيمانه معامله مى كنند ، در آن شهر -
بنابر احتياط - بايد با وزن يا پيمانه بخرد ، ولى مى تواند همان جنس را در شهري كه
با ديدن معامله مى كنند ، با ديدن خريدارى نمايد .
مسأله 2120 - چيزى را كه با وزن خريد وفروش مى كنند ، با پيمانه هم مى شود