برترى نمى طلبد ، وأيام عمرش را بيهوده از دست نمى دهد .
پس اين أول درجهء تقوى است كه خداوند تبارك وتعالى فرمود : ( تلك الدار
الآخرة نجعلها للذين لا يريدون علوا في الأرض ولا فسادا ) . ( 1 )
گفتم : يا أبا عبد الله مرا وصيت كن .
فرمود : تو را به نه چيز وصيت مى كنم وآنها وصيت من است براي كساني كه
مرادشان راه به سوى خداست ، واز خدا مى خواهم كه تو را براي عمل به آن
موفق كند :
سه وصيت در رياضت نفس وسه وصيت در حلم وسه وصيت در علم
است .
اما آن چه در رياضت است : بپرهيز از آن كه چيزى را كه اشتها ندارى بخورى ،
كه مورث بله وحماقت است ، وجز هنگام گرسنگى نخورى ، وهرگاه خوردى
حلال بخور ونام خدا را ببر ، وحديث پيغمبر ( صلى الله عليه وآله وسلم ) را به ياد آور كه فرمود : آدمي
ظرفى را بدتر از شكم خود پر نكرده ، پس اگر چاره نبود ثلث آن براي خوردن
وثلث آن براي نوشيدن وثلث آن براي نفس كشيدن باشد .
واما آن وصيتها كه در حلم است : كسى كه به تو گفت : اگر يكى بگويى ده تا
مى شنوى ، تو بگو : اگر ده تا بگويى يكى نخواهى شنيد ، وكسى كه ناسزا به تو
بگويد ، پس به أو بگو : اگر در آن چه مى گويى راستگويى از خدا مى خواهم مرا
بيامرزد ، واگر دروغگويى از خدا مى خواهم تو را بيامرزد ، وكسى كه به تو وعده ء
فحش مى دهد تو به أو وعده ء نصيحت بده .
واما آن وصيتها كه در علم است : پس آن چه نمى دانى از دانايان بپرس ،
وبپرهيز از آن كه از آنان به طريق تعنت وتجربه سؤال كنى ، وبپرهيز از آن كه در
آنچه نمى دانى به رأى وگمان خود عمل كنى ، وتا آن جا كه ميسر است به احتياط
عمل كن ، واز فتوا دادن بگريز آن چنان كه از شير مى گريزى ، وگردنت را پل قرار
هامش
1 . سوره ء قصص ، آيهء 83 ( آن خانهء آخرت است قرار مى دهيم آن را براي كساني كه اراده نمى كنند بلندى وفساد را در
زمين )