باشد وطلب خود را به ده تومان صلح نمايد ، زيادى براي بدهكار حلال نيست .
مگر آن كه مقدار بدهى خود را به أو بگويد وأو را راضى كند ، يا طورى باشد كه اگر
مقدار طلب خود را مىدانست ، باز هم به آن صلح مىكرد .
( مسأله 2174 ) اگر بخواهند چيزى را كه از يك جنس است ووزن آنها معلوم
است به يكديگر صلح كنند ، احتياط واجب آنست كه وزن يكى بيشتر از ديگرى نباشد ،
ولى اگر وزن آنها معلوم نباشد اگر چه احتمال دهند كه وزن يكى بيشتر از ديگرى است
وصلح نمايند صحيح است .
( مسأله 2175 ) اگر دو نفر از يك نفر طلبكار باشند ، يا دو نفر از دو نفر ديگر طلبكار
باشند ، وبخواهند طلبهاى خود را به يكديگر صلح كنند چنانچه طلب آنان از يك
جنس ووزن آنها يكى باشد مثلا هر دو ده من گندم طلبكار باشند ، مصالحه آنان صحيح
است وهمچنين است اگر جنس طلب آنان يكى نباشد مثلا يكى ده من برنج
وديگرى دوازده من گندم طلبكار باشد ، ولى اگر طلب آنان از يك جنس وچيزى
باشد كه معمولا با وزن يا پيمانه آن را معامله مىكنند ، در صورتي كه وزن يا پيمانه آنها
معلوم باشد مساوى نيست ، مصالحه آنان اشكال ( احتياط واجب صحيح نيست ) دارد ولى هر كدام طلب خود را
از ديگرى بگذرد مانعى ندارد .
( مسأله 2176 ) اگر از كسى طلبي دارد كه بايد بعد از مدتي بگيرد چنانچه
طلب خود را به مقدار كمترى صلح كند ومقصودش اين باشد كه از مقدارى از طلب
خود گذشت كند وبقيه را نقد بگيرد اشكال ندارد . واين حكم در صورتي است كه
طلب از جنس طلا يا نقره يا جنس ديگرى باشد كه با وزن يا پيمانه فروخته مىشود ،
واما در غير آنها براي طلبكار جائز است كه طلب خود را به بدهكار يا غير آن به كمتر
از طلب صلح نموده يا بفروشد ، چنان كه در مسأله ( 2297 ) خواهد آمد .
( مسأله 2177 ) اگر دو نفر چيزى را با هم صلح كنند ، با رضايت يكديگر مىتوانند
صلح را به هم بزنند . ونيز اگر در ضمن معامله براي هر دو يا يكى از آنان حق به هم زدن
معامله را قرار داده باشند ، كسى كه آن حق را دارد مىتواند صلح را به هم بزند .