آنان يك اندازه نباشد ، بايد منفعت وضرر را به نسبت سرمايه قسمت نمايند ، مثلا اگر دو نفر شركت كنند وسرمايه يكى از آنان دو برابر سرمايه ديگرى باشد ، سهم أو از منفعت وضرر دو برابر سهم ديگرى است ، چه هر دو به يك اندازه كار كنند ، يا يكى كمتر كار كند ، يا هيچ كار نكند . ( مسأله 2157 ) اگر در عقد شركت شرط كنند كه هر دو با هم خريد وفروش نمايند ، يا هر كدام به تنهائى معامله كنند ، يا فقط يكى از آنان معامله كند ، بايد به قرارداد عمل نمايند . ( مسأله 2158 ) اگر معين نكنند كه كدام يك آنان با سرمايه خريد وفروش نمايد ، هيچ يك آنان ، بدون اجازه ديگرى نمىتواند با آن سرمايه معامله كند . ( مسأله 2159 ) شريكي كه اختيار سرمايه شركت با أو است بايد به قرارداد شركت عمل كند ، مثلا اگر با أو قرار گذاشتهاند كه نسيه بخرد يا نقد بفروشد ، يا جنس را از محل مخصوصى بخرد ، بايد به همان قرارداد رفتار نمايد واگر با أو قرارى نگذاشته باشند ، بايد بطور معمول معامله كند وداد وستدى نمايد كه براي شركت ضرر نداشته باشد ومال شركت را در صورتي كه متعارف نباشد در مسافرت همراه خود نبرد . ( مسأله 2160 ) شريكي كه با سرمايه شركت معامله مىكند ، اگر بر خلاف قراردادى كه با أو كردهاند خريد وفروش كند يا آن كه قراردادى نكرده باشند وبر خلاف معمول معامله كند ، در اين دو صورت معامله نسبت بحصه شريك فضولي است پس چنانچه اجازه نكند مىتواند عين مالش را ودر صورت تلف عين ، عوض مالش را بگيرد . ( مسأله 2161 ) شريكي كه با سرمايه شركت معامله مىكند اگر زيادهروى ننمايد ، ودر نگهدارى سرمايه كوتاهى نكند واتفاقا مقدارى از آن يا تمام آن تلف شود ضامن نيست .
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 376
مساهمون: الميرزا جواد التبريزي
ص٣٧٦