نباشد خريد وفروش محقق نمىشود بلكه واقع معامله قرض است اگر چه بلفظ خريد
وفروش باشد وبدين جهت معامله حرام وباطل است واز اين قبيل است فروختن اسكناس نقدا
به زيادتر از آن به مدت ولى اگر بين آنها امتيازى باشد مثل اسكناس وريال با دولار
يا پوند اشكالى ندارد .
( مسأله 2084 ) جنسي را كه در غالب شهرها با وزن ، يا پيمانه مىفروشند ودر
بعضي از شهرها با شماره معامله مىكنند ، احتياط واجب آن است كه آن جنس را به زيادتر
از آن نفروشند . ودر صورتي كه شهرها مختلف باشند وچنين غلبهاى در بين نباشد
حكم آن در هر شهري بر طبق معمول آن شهر است .
( مسأله 2085 ) اگر چيزى را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد از يك جنس
نباشد زيادى گرفتن اشكال ندارد پس اگر يك من برنج بفروشد ودو من گندم
بگيرد معامله صحيح است .
( مسأله 2086 ) جنسي را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد ، اگر از يك
چيز عمل آمده باشد . بايد در معامله زيادى نگيرد ، مثلا اگر يك من روغن گاو
بفروشد ودر عوض آن يك من ونيم پنير گاو بگيرد ، ربا وحرام است وهمچنين
است اگر ميوه رسيده را با ميوه نارس آن معامله كند زيادى نگيرد .
( مسأله 2087 ) جو وگندم در ربا يك جنس حساب مىشود ، پس اگر مثلا يك
من گندم بدهد ويك من وپنج سير جو بگيرد ، ربا وحرام است ونيز اگر مثلا ده من
جو بخرد كه سر خرمن ده من گندم بدهد ، چون جو را نقد گرفته وبعد از مدتي گندم
را مىدهد ، مثل آن است كه زيادى گرفته وحرام مىباشد .
( مسأله 2088 ) معامله ربا چه با مسلمان چه با كافر حرام است بلى اگر مسلمان
از كافرى كه در پناه اسلام نيست چيزى را به صورت ربا به قصد استنقاذ بگيرد اشكال ندارد
وبنابر احتياط مستحب پدر وفرزند وزن وشوهر نيز نمىتوانند از يكديگر ربا بگيرند .