( مسأله 1897 ) اگر انسان در چند شهر كه فصل رسيدن حاصل آنها با يكديگر
اختلاف دارد وزراعت وميوه آنها در يك وقت بدست نمىآيد ، گندم يا جو وخرما
يا انگور داشته باشد وهمه آنها محصول يك سال حساب شود ، چنانچه چيزى كه أول
مىرسد به اندازه نصاب يعنى ( 288 ) من و ( 45 ) مثقال كم باشد ، بايد زكات آن را موقعى
كه مىرسد بدهد وزكات بقيه را هر وقت بدست مىآيد ادا نمايد ، واگر آنچه أول
مىرسد به اندازه نصاب نباشد ، صبر مىكند تا بقيه آن برسد ، پس اگر روى هم به مقدار
نصاب شود ، زكات آن واجب است واگر به مقدار نصاب نشود ، زكات آن
واجب نيست .
( مسأله 1898 ) اگر درخت خرما يا انگور در يك سال دو مرتبه ميوه بدهد ،
چنانچه روى هم به مقدار نصاب باشد . بنابر احتياط واجب زكات آن واجب است .
( مسأله 1899 ) اگر مقدارى خرماى خشك نشده يا انگور دارد كه خشك آن
به اندازه نصاب مىشود ، چنانچه به قصد زكات از تازه آن بقدرى به مصرف زكات برساند
كه اگر خشك شود به اندازه زكاتى باشد كه بر أو واجب است ، اشكال ندارد .
( مسأله 1900 ) اگر زكات خرماى خشك يا كشمش بر أو واجب باشد ، نمىتواند
زكات آن را خرماى تازه يا انگور بدهد بلكه چنانچه ملاحظه قيمت نمايد وانگور
يا خرماى تازه يا مويز يا خرماى خشك ديگر از بابت قيمت بدهد نيز محل اشكال
است ( احتياط واجب صحيح نيست ) ونيز اگر زكات خرماى تازه يا انگور بر أو واجب باشد ، نمىتواند زكات آن را
خرماى خشك يا كشمش بدهد . بلكه چنانچه به اعتبار قيمت خرما وانگور ديگرى
بدهد اگر چه تازه باشد محل اشكال است .
( احتياط واجب صحيح نيست . )
( مسأله 1901 ) كسى كه بدهكار است ومالي هم دارد كه زكات آن واجب شده
اگر بميرد ، بايد أول تمام زكات را از مالي كه زكات آن واجب شده بدهند بعد قرض
أو را ادا نمايند .
( مسأله 1902 ) كسى كه بدهكار است وگندم يا جو يا خرما يا انگور هم دارد ،