رسيده خمس آن را نداده بنابر اظهر واجب نيست خمس آن را بدهد ، واگر در خود آن
مال خمس نباشد ووارث بداند كسى كه آن مال از أو به ارث رسيده ، خمس
بدهكار است ، بايد خمس را از مال أو بدهد .
( مسأله 1765 ) اگر بواسطة قناعت كردن ، چيزى از مخارج سال انسان زياد
بيايد ، بايد خمس آن را بدهد .
( مسأله 1766 ) كسى كه ديگرى تمام مخارج أو را مىدهد ، بايد خمس تمام مالي
را كه بدست مىآورد بدهد .
( مسأله 1767 ) اگر ملكي را بر افراد معينى مثلا بر أولاد خود وقف نمايد ،
چنانچه در آن ملك زراعت ودرختكارى كنند واز آن چيزى بدست آورند واز
مخارج سال آنان زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهند . وهمچنين اگر طور
ديگرى هم از آن ملك نفع ببرند ، مثلا اجاره آن را بگيرند ، بايد خمس مقدارى
را كه از مخارج سالشان زياد مىآيد بدهند .
( مسأله 1768 ) اگر مالي را كه فقير بابت خمس وزكات وصدقه مستحبى
گرفته از مخارج سالش زياد بيايد ، يا از مالي كه به أو دادهاند منفعتى ببرد ، مثلا از
درختى كه بابت خمس به أو دادهاند ميوهاى بدست آورد ، واز مخارج سالش زياد
بيايد بايد خمس آن را بدهد .
( مسأله 1769 ) اگر با عين پول خمس نداده از مؤمني جنسي بخرد ، يعنى به فروشنده بگويد
اين جنس را به اين پول مىخرم ظاهر اين است كه معامله نسبت به جميع مال صحيح است ،
وبه جنسي كه با اين پول خريده است خمس تعلق مىگيرد ودر صحت معامله احتياجى
به اجازه وامضا حاكم شرع نيست .
( مسأله 1770 ) اگر جنسي را بخرد وبعد از معامله قيمت آن را از پول خمس
نداده بدهد ، معاملهاى كه كرده صحيح است ، وخمس پولى را كه به فروشنده
داده به صاحبان خمس مديون مىباشد .