( مسأله 1715 ) اگر در قضاى روزه كوتاهى كند تا وقت تنگ شود ودر تنگى
وقت عذر پيدا كند ، بايد قضا را بگيرد ، وهر روز يك مد طعام به فقير بدهد ، وهمچنين
است بنابر احتياط واجب اگر بعد از بر طرف شدن عذر تصميم داشته باشد كه
روزههاى خود را قضا كند ، ولى پيش از آن كه قضا نمايد در تنگى وقت عذر
پيدا كند .
( مسأله 1716 ) اگر مرض انسان چند سال طول بكشد ، بعد از آن كه خوب
شد ، بايد قضاى رمضان آخر را بگيرد ، وبراي هر روز از سالهاى پيش يك مد
طعام به فقير بدهد .
( مسأله 1717 ) كسى كه بايد براي هر روز يك مد طعام به فقير بدهد مىتواند
كفاره چند روز را به يك فقير بدهد .
( مسأله 1718 ) اگر قضاى روزه رمضان را چند سال تأخير بيندازد بايد قضا را
بگيرد واز جهت تأخير در سال أول براي هر روز يك مد طعام به فقير بدهد واما از جهت
تأخير چند سال بعدى چيزى واجب نيست .
( مسأله 1719 ) اگر روزه رمضان را عمدا نگيرد ، بايد قضاى آن را بجا آورد
وبراي هر روز دو ماه روزه بگيرد ، يا به شصت فقير طعام بدهد يا يك بنده آزاد كند
وچنانچه تا رمضان آينده قضاى آن روزه را بجا نياورد ، براي هر روز يك مد نيز
كفاره بدهد .
( مسأله 1720 ) اگر روزه رمضان را عمدا نگيرد ودر روز مكرر جماع يا
استمناء كند ، كفاره مكرر نمىشود ، ولى اگر چند مرتبه كار ديگرى كه روزه را باطل
مىكند انجام دهد ، مثلا چند مرتبه غذا بخورد يك كفاره كافيست .
( مسأله 1721 ) بعد از مرگ پدر ، پسر بزرگتر بايد قضاى روزه أو را به تفصيلي
كه در نماز قضاى پدر در صفحه 249 گفته شد بجا آورد .
( مسأله 1722 ) اگر پدر غير از روزه رمضان ، روزه واجب ديگرى را مانند