اصليش برگرداند .
( مسأله 2079 ) : اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است بفروشد ،
چنانچه آن را معين كند مثلا بگويد اين يك من روغن را مىفروشم ، در صورتي كه
مقدار پيه در آن زياد باشد ، بطورى كه آن را روغن نگويند معامله باطل است ،
واگر مقدار پيه كم باشد ، بطورى كه آن را روغن مخلوط با پيه بگويند معامله
صحيح است ، ولى مشترى خيار عيب دارد ومىتواند معامله را به هم بزند ، وپول
خود را پس بگيرد ، واما اگر روغن از پيه متمايز باشد ، معامله به مقدار پيهى كه
در آنست باطل مىباشد ، وپولى كه فروشنده براي پيه آن گرفته مال مشترى
وپيه مال فروشنده است ، ومشترى مىتواند معامله روغن خالصى را هم كه در
آنست به هم بزند ، ولى اگر آن را معين نكند ، بلكه يك من روغن در ذمه بفروشد ،
بعد روغنى كه پيه دارد بدهد ، مشترى مىتواند آن روغن را پس بدهد وروغن
خالص را مطالبه نمايد .
( مسأله 2080 ) : اگر مقدارى از جنس را كه با وزن يا پيمانه
مىفروشند ، به زيادتر از همان جنس بفروشد ، مثلا يك من گندم را به يك من ونيم
گندم بفروشد ، ربا وحرام است ، بلكه اگر يكى از دو جنس ، سالم وديگرى
معيوب يا جنس يكى خوب وجنس ديگرى بد باشد ، يا با يكديگر تفاوت قيمت
داشته باشند ، چنانچه بيشتر از مقدارى كه مىدهد بگيرد ، باز هم ربا وحرام
است ، پس اگر مس درست را بدهد ، وبيشتر از آن مس شكسته بگيرد ، يا برنج
صدري را بدهد وبيشتر از آن برنج گرده بگيرد يا طلاى ساخته را بدهد وبيشتر
از آن طلاى نساخته بگيرد ، ربا وحرام مىباشد .
( مسأله 2081 ) : اگر چيزى را كه اضافه مىگيرد ، غير از جنسي باشد
كه مىفروشد ، مثلا يك من گندم به يك من گندم ويك قران پول بفروشد ، باز هم
ربا وحرام است بلكه اگر چيزى زيادتر نگيرد ، ولى شرط كند كه خريدار