هر سال مىبرند ، استفادهاى ببرد وبه تنهائى يا با منفعتهاى ديگر كسبش از
مخارج سال أو زياد بيايد ، در آخر هر سال بايد خمس آن را بدهد .
( مسأله 1782 ) : كسى كه چند رشته كسب دارد مثلا اجاره ملك
مىگيرد ، وخريد وفروش هم مىكند ، چنانچه همه آن رشتهها در شؤون تجارت
مانند خرج ودخل وحساب صندوق يكى باشند ، بايد خمس آنچه را كه در آخر
سال از مخارج أو زياد مىآيد بدهد ، وچنانچه از يك رشته نفع ببرد ، واز رشته
ديگر ضرر كند ، مىتواند ضرر يك رشته را به نفع رشته ديگر تدارك نمايد ، ولى
اگر دو رشته مختلف دارد ، مثلا تجارت وزراعت مىكند ، در اين صورت بناء بر
احتياط وجوبي نمىشود ضرر يك رشته را به نفع رشته ديگر تدارك نمود .
( مسأله 1783 ) : خرجهائى را كه انسان براي بدست آوردن فائده
مىكند ، مانند دلالى وحمالى مىتواند از منفعت كسر نمايد ، ونسبت به آن مقدار
خمس لازم نيست .
( مسأله 1784 ) : آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك
وپوشاك واثاثيه وخريد منزل وعروسى پسر وجهيزيه دختر وزيارة ومانند اينها
مىرساند ، در صورتي كه از شأن أو زياد نباشد ، وزيادة روى هم نكرده باشد ،
خمس ندارد .
( مسأله 1785 ) : مالي را كه انسان به مصرف نذر وكفاره مىرساند ، جزء
مخارج ساليانه است ، ونيز مالي را كه به كسى مىبخشد يا جائزه مىدهد ، در
صورتي كه از شأن أو زياد نباشد ، از مخارج ساليانه حساب مىشود .
( مسأله 1786 ) : اگر انسان نتواند مثلا جهيزيه دخترش را يك جا در
وقت ازدواجش تهيه نمايد ، وبايد آن را در سالهاى متعدد تدريجا تهيه كند ،
چنانچه تهيه نكردن جهيزيه منافى شأنش باشد ، اگر در بين سال از منافع آن
سال مقدارى جهيزيه بخرد واز شأنش زياد نباشد خمس آن را لازم نيست بدهد ،