احكام جعاله مسأله 2226 - جعاله آنست كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه
انجام مىدهند مال معينى بدهد ، مثلا بگويد هر كس گمشده مرا پيدا كند ،
ده تومان به أو مىدهم وبه كسى كه اين قرار را مىگذارد جاعل وبه كسى كه كار را
انجام مىدهد عامل مىگويند وفرق بين جعاله واين كه كسى را براي كارى
أجير كنند ، اين است كه در اجاره بعد از خواندن صيغه ، أجير بايد عمل را
انجام دهد وكسى هم كه أو را أجير كرده اجرت را به أو بدهكار مىشود ، ولى
در جعاله عامل مىتواند مشغول عمل نشود وتا عمل را انجام ندهد ، جاعل
بدهكار نمىشود .
مسأله 2227 - جاعل بايد بالغ وعاقل باشد واز روى قصد واختيار
قرار داد كند وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد ، بنابر اين جعاله آدم
سفيهى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند وجعاله محجور
نسبت به اموالى كه شرعا از تصرف در آنها ممنوع است صحيح نيست .
مسأله 2228 - كارى را كه جاعل مىگويد انجام دهند ، بايد حرام يا
بىفائده نباشد ، پس اگر بگويد هر كس شراب بخورد ، يا در شب بجاى
تاريكى برود ده تومان به أو مىدهم ، جعاله صحيح نيست .
مسأله 2229 - اگر مالي را كه قرار مىگذارد بدهد معين كند مثلا بگويد :
هر كس أسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به أو مىدهم ، لازم نيست بگويد : آن
گندم مال كجاست وقيمت آن چقدر است . ولى اگر مال را معين نكند مثلا
بگويد : كسى كه أسب مرا پيدا كند ده من گندم به أو مىدهم ، بايد خصوصيات
آن را كاملا معين نمايد .
مسأله 2230 - اگر جاعل مزد معينى براي كار قرار ندهد ، مثلا بگويد :