كه مساوى با بيست مثقال شرعي است ، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از
معدن بيرون آورده ، بعد از كم كردن مخارجى كه براي بدست آوردن آن
مصرف كرده به 15 مثقال برسد ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1809 - استفادهاى كه از معدن برده ، اگر قيمت آن به 15 مثقال
طلا نرسد خمس آن در صورتي لازم است كه به تنهائى يا با منافع ديگر
كسب أو از مخارج سالش زياد بيايد .
مسأله 1810 - احتياط واجب لازم در گل سرشور وگچ وآهك وگل سرخ
اگر به حد نصاب برسد دادن خمس است پيش از خارج كردن مؤنه سال
واگر كمتر از نصاب باشد حكم ساير منافع سال را دارد .
مسأله 1811 - كسى كه از معدن چيزى بدست مىآورد ، بايد خمس آن
را بدهد چه معدن روى زمين باشد ، يا زير آن ، در زمينى باشد كه ملك
است ، يا در جائى باشد كه مالك ندارد .
مسأله 1812 - اگر نداند قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده به
15 مثقال طلا مىرسد يا نه ، بايد به وزن كردن يا از راه ديگر قيمت آن را
معلوم كند .
مسأله 1813 - اگر چند نفر چيزى از معدن بيرون آورند ، چنانچه بعد
از كم كردن مخارجى كه براي بدست آوردن آن مصرف كردهاند ، قيمت آن
به 15 مثقال طلا برسد اگر چه سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد ، بنابر
احتياط مستحب بايد خمس آن را بدهند .
مسأله 1814 - اگر معدنى را كه در ملك ديگريست بدون اجازه أو
بيرون آورد ، آنچه از آن بدست مىآيد ، مال صاحب ملك است . وچون
صاحب ملك براي بيرون آوردن آن خرجى نكرده ، بايد خمس تمام آنچه را
كه از معدن بيرون آمده بدهد .