احكام خمس مسأله 1760 - در هفت چيز خمس واجب مىشود : أول - منفعت
كسب ، دوم - معدن . سوم - گنج . چهارم - مال حلال مخلوط به حرام . پنجم -
جواهرى كه بواسطة غواصى يعنى فرو رفتن در دريا بدست مىآيد . ششم -
غنيمت جنگ . هفتم - زمينى كه كافر ذمي از مسمان بخرد واحكام اينها
مفصلا گفته خواهد شد .
1 - منفعت كسب
مسأله 1761 - هر گاه انسان از تجارت يا صنعت ، يا كسبهاى ديگر
مالي بدست آورد ، اگر چه مثلا نماز وروزه ميتى را بجا آورد واز اجرت آن ،
مالي تهيه كند آنچه از مخارج سال خود أو وعيالاتش زياد بيايد ، بايد
خمس يعنى پنج يك آن را به دستوري كه بعدا گفته مىشود بدهد .
مسأله 1762 - اگر از غير كسب مالي بدست آورد ، مثلا چيزى به
وصيت با وبدهند يا ببخشند يا هديه كنند يا جايزه دهند بنا بر احتياط
واجب است ، اگر از مخارج سالش زياد بيايد ، خمس آن را هم بدهد .
مسأله 1763 - مهرى را كه زن مىگيرد خمس ندارد . وهمچنين است
ارثى كه به انسان مىرسد . ولى اگر مثلا با كسى خويشاوندى دورى داشته
باشد ونداند چنين خويش دارد احتياط مستحب آنست خمس ارثى را كه
از أو مىبرد ، اگر از مخارج سالش زياد بيايد بدهد .
مسأله 1764 - اگر مالي به ارث با وبرسد وبداند كسى كه اين مال از أو
به ارث رسيده خمس آن را نداده ، بايد خمس آن را بدهد ونيز اگر در خود آن
مال خمس نباشد ولى انسان بداند كسى كه آن مال از أو به ارث رسيده ،