شرايط امر به معروف ونهى از منكر مسأله 2789 - چند چيز شرط است در واجب بودن امر به معروف ونهى از
منكر :
أول : آن كسى كه مىخواهد امر ونهى كند ، بداند كه آنچه شخص مكلف بجا
نمىآورد واجب است بجا آورد ، وآنچه بجا مىآورد بايد ترك كند وبر كسى كه
معروف ومنكر را نمىداند واجب نيست .
دوم : آن كه احتمال بدهد امر ونهى أو تأثير مىكند ، پس اگر بداند اثر نمىكند
واجب نيست .
سوم : آن كه بداند شخص معصيت كار بنا دارد كه معصيت خود را تكرار كند ،
پس اگر بداند يا گمان كند يا احتمال صحيح بدهد كه تكرار نمىكند ،
واجب نيست .
چهارم : آن كه در امر ونهى مفسدهاى نباشد ، پس اگر بداند يا گمان كند كه اگر امر
يا نهى كند ، ضرر جانى يا عرضى وآبروئى يا مالي قابل توجه به أو مىرسد واجب
نيست ، بلكه اگر احتمال صحيح بدهد كه از آن ترس ضررهاى مذكور را پيدا كند
واجب نيست ، بلكه اگر بترسد كه ضررى متوجه متعلقان أو مىشود واجب نيست ،
بلكه با احتمال وقوع ضرر جانى يا عرضى وآبروئى يا مالي موجب حرج بر
بعضي مؤمنين ، واجب نمىشود بلكه در بسيارى از موارد حرام است .
مسأله 2790 - اگر معروف يا منكر از أموري باشد كه شارع مقدس به آن
اهميت زياد مىدهد مثل أصول دين يا مذهب وحفظ قرآن مجيد وحفظ عقايد
مسلمانان يا احكام ضرورية ، بايد ملاحظه اهميت شود ، ومجرد ضرر ، موجب
واجب نبودن نمىشود ، پس اگر توقف داشته باشد ، حفظ عقايد مسلمانان يا حفظ
احكام ضرورية اسلام بر بذل جان ومال ، واجب است بذل آن .
مسأله 2791 - اگر بدعتى در اسلام واقع شود مثل منكراتى كه دولتهاى جائر