اعتقادي ، اقتصادى ، عبادي ، اخلاقى ، سياسي ، جسمي ، روانى ، فردى واجتماعي ،
مشمول معروف وكليه آنچه كه ناپسند وداراى عواقب وآثار نامطلوب است ، چه
فرهنگى وچه اقتصادى ، چه سياسي ، چه روانى ، وچه جسمي وچه فردى وچه
اجتماعي همه وهمه مشمول منكر مىباشند .
امر ونهى داراى مراتبى است
امر به معروف به معناى وأدار ساختن افراد به هر وسيلهاى كه باشد ، گفتار يا
عمل ( به اشكالى كه از موازين اسلام بدست مىآيد ) به كارهاى نيك أعم از اين كه
آن معروف در حال فعلى انجام بگيرد يا فعلا مقدماتى را فرآهم نمايند
وزمينههايى را بوجود بياورند كه موجب تحقق معروف در آينده شود ، بطورى كه اگر
اين مقدمات امروز انجام نمىشد ، در آينده آن معروف بوجود نمىآمد .
ونهى از منكر يعنى جلوگيرى از كارهاى بد به هر شكلى كه باشد أعم از اين كه
جلو ادامه آن منكري كه هم اكنون واقع شده است را بگيرند ومانع ادامه آن گردند
يا جلو آن منكري كه فعلا در شرف وقوع است گرفته شود يا زمينهاى بوجود
بياورند ومقدماتى را ترتيب بدهند كه مانع وجود منكر در آينده شود بطورى كه
اين مقدمات اگر فعلا انجام نمىگرفت واين زمينه سازيها نبود آن منكر در آينده
تحقق پيدا مىكرد .
گستردگى امر به معروف ونهى از منكر
بنابر توضيحي كه درباره معناى معروف ومنكر داده شد وهمچنين توضيحي
كه در رابطه با معناى امر به معروف ونهى از منكر داديم ، وسعت وگستردگى اين
دو فريضة الهى روشن مىشود ، يعنى : آموزش بىسوادان ونادانان ، آگاه كردن
غافلان ، راهنمايى گمراهان ، پاكسازى وتهذيب اخلاق انسانها ، موعظه ، ارشاد
پند وتذكر ، تأسيس مدارس اسلامى ، ساختن وتعمير مساجد ومراكز تعليم