س 903 : اگر فردى زمين دومى كه مناسب شأن او و مورد نياز جهت ساختمان مسكن براى عائله اوست داشته باشد ، ولى در طول سال خمسى قدرت ساخت آن را ندارد و يا در يك سال نمىتواند آن را تكميل كند ، آيا پرداخت خمس آن بر او واجب است ؟
ج : در عدم وجوب خمس ، در زمينى كه براى ساخت مسكن بدان نياز دارد ، فرقى بين اينكه يك قطعه باشد يا چند قطعه ، و يا يك مسكن باشد يا چند مسكن ، وجود ندارد ، بلكه ملاك ، صدق عنوان نياز به آن به مقتضاى موقعيت و شأن عرفى وى و همچنين وضع مالى او براى ساخت تدريجى آن است .
س 904 : يك سرويس ظروف منزل وجود دارد ، آيا استفاده از بعضى از آنها براى عدم تعلَّق خمس به آن كافى است ؟
ج : معيار عدم تعلَّق خمس به لوازم منزل ، صدق عنوان نياز به آن مطابق با شأن عرفى مناسب با انسان است ، هر چند در طول سال از آن استفاده نشود .
س 905 : اگر فرش و ظرفها اتفاقاً در طول سال مورد استفاده قرار نگيرد ، ولى براى استفادهء ميهمان به آنها نياز باشد ، آيا خمس در آنها واجب است ؟
ج : در فرض سؤال خمس در آنها واجب نيست .
س 906 : با توجّه به فتواى امام خمينى " قدس سره " در مسأله جهيزيه عروس كه دختر هنگام ازدواج به خانه شوهر مىبرد ، اگر در منطقهاى رسم بر اين باشد كه خانواده داماد اقدام به تهيّه و تأمين اثاثيه و لوازم خانه كنند و به مرور زمان و به تدريج به تهيهء آن لوازم بپردازند و سال بر آنها بگذرد ، چه حكمى دارد ؟
ج : اگر تهيّه اساس و لوازم زندگى براى آينده ، عرفاً جزء مؤونه محسوب شود ، خمس ندارد .
س 907 : آيا استفاده از يك جلد از دوره كتابى كه از چندين جلد تشكيل شده ( مانند وسائل الشيعه ) باعث ساقط شدن خمس تمام آن دوره مىشود يا اينكه بايد از هر جلد كتاب يك صفحه خوانده شود ؟
ج : اگر مجموع آن دوره مورد نياز باشد و يا خريد جلدى كه به آن احتياج است متوقف بر خريد دورهء كامل آن باشد ، خمس ندارد ، در غير اين صورت بايد خمس مجلَّداتى كه الآن مورد نياز نيست ، پرداخت شود ، و مجرد خواندن يك صفحه از هر جلد كتاب ، براى ساقط شدن خمس كافى نيست .
س 908 : داروهايى كه از درآمد وسط سال خريده شده و پول آن توسط سازمان تأمين اجتماعى پرداخت مىشود ، اگر بدون فاسد شدن تا سر سال خمسى باقى بماند ، خمس به آن تعلَّق مىگيرد يا خير ؟
ج : اگر خريد داروها جهت استفاده از آن در مواقع نياز باشد و در معرض احتياج هم باشد ، خمس ندارد .
س 909 : شخصى خانهاى براى سكونت ندارد و براى خريد مسكن يا تهيهء ما يحتاج زندگى ،
توضيح المسائل مراجع ( فارسي ) — صفحة 78
مساهمون: سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
ص٧٨