ملحقات رساله آيت الله بهجت
احكام امر به معروف و نهى از منكر
اگر كسى واجبى را انجام نمىدهد و يا معصيتى را بجا مىآورد ، در صورت تحقق شرائط ذيل ، بر ديگران واجب است او را امر به معروف و نهى از منكر بنمايند ، و اگر مستحبى را ترك و يا مكروهى را بجا مىآورد ، امر به معروف و نهى از منكر مستحب است . و اگر يك نفر به اين وظيفه قيام كند ، بنا بر أظهر از ديگران ساقط مىشود .
مسأله امر به معروف و نهى از منكر با وجود شرايط ذيل واجب مىشود :
اول : علم ؛ پس كسى كه عالم به حكم شرعى نيست ، نمىتواند امر به معروف و يا نهى از منكر بنمايد ، بنا بر اين در ابتدا لازم است شخص آمر و يا ناهى خودش از احكام شرعى اطلاع كافى داشته باشد .
دوم : احتمال تأثير ؛ پس در صورتى كه انسان مىداند سخن او تأثيرى در ديگرى ندارد ، بر او لازم نيست امر به معروف و يا نهى از منكر بنمايد ، امّا جواز بلكه رجحان آن در صورت عدمِ خوف ضرر ، خالى از وجه نيست .
سوم : اصرار بر ترك واجب و يا انجام دادن معصيت ؛ پس در صورتى كه انسان بداند شخصى از معصيتى كه انجام داده توبه كرده است و يا نشانه هايى بر پشيمانى او دلالت كند ، امر به معروف و يا نهى از منكر واجب نيست .
چهارم : عدم مفسده ؛ پس اگر كسى به خاطر امر به معروف و يا نهى از منكر ترس از وقوع مفسدهاى دارد ، و آن مفسده عبارت از ضرر جانى يا آبرويى و يا مالى قابل اعتنايى است ، اين كار بر او واجب نيست .
بنا بر اين با وجود اين شرايط ، امر به معروف و نهى از منكر واجب مىشود ، و در امر به معروف و نهى از منكر عدالت شرط نيست .
مسأله جايز است اطفال را براى تمرين و عادت دادن به ترك معصيت و يا انجام دادن واجبات ، تأديب كرد ، خصوصاً در مراحل آخر كه به انجام واجب و ترك معصيت نزديكتر است ، كه اگر تأديب نشوند ، در بعضى از موارد منجر به ترك واجبات و انجام معاصى از طرف آنها مىشود .
مسأله امر به معروف و نهى از منكر مراتبى دارد : اول : انكار قلبى مىباشد ، دوم