مكارم : مسأله 1579 هرگاه سهم سادات بيش از نياز سادات باشد ، بايد آن را به مجتهد عادل داد تا در مصارف ديگرى كه صلاح مىداند صرف كند و اگر كمتر از نياز سادات باشد مىتوان از سهم امام عليه السلام به آنها داد ، بنا بر اين كم و زياد بودن سهم سادات مشكلى ايجاد نمىكند .
مكارم : مسأله 1582 لازم نيست به سيد گفته شود كه اين پول خمس است ، بلكه مىتواند به عنوان هديه به او بدهد و نيّت خمس كند ، همچنين در مورد سهم امام عليه السلام كه به اذن حاكم شرع به اشخاص مستحقّى مىدهد .
مكارم : مسأله 1584 اگر خمس را با حاكم شرع يا وكيل او دستگردان كند و بخواهد در سال بعد بپردازد نمىتواند از منافع آن سال كسر كند ، مثلًا اگر دو هزار تومان خمس بدهكار است و از منافع سال بعد بيست هزار تومان بيشتر از مخارجش دارد بايد خمس بيست هزار تومان را بدهد و دو هزار تومانى كه از باب خمس بدهكار است از بقيّه بپردازد .
مكارم : مسأله 1585 دادن سهم سادات به سادات به خاطر آن است كه آنها از گرفتن زكات محرومند بنا بر اين تبعيضى محسوب نمىشود و محروم بودن آنها از زكات دلايلى دارد كه در جاى خود گفته شده .
احكام خمس ( استفتاءات از مقام معظم رهبرى )
هبه ، هديه ، جايزهء بانكى ، مهر و ارث
س 851 : آيا هبه و هديهء عيد ( عيدى ) خمس دارد ؟
ج : هبه و هديه خمس ندارد ، هر چند احوط اين است كه اگر از مخارج سال زياد بيايد ، خمس آن پرداخت شود .
س 852 : آيا به جايزه هايى كه توسط بانكها و صندوقهاى قرض الحسنه به افراد پرداخت مىشود ، خمس تعلق مىگيرد يا خير ؟
ج : خمس در جايزه ها و هديه ها واجب نيست .
س 853 : آيا مبالغى كه بنياد شهيد به خانواده هاى شهدا مىپردازد ، به ما زاد از مخارج سال آن ، خمس تعلق مىگيرد ؟
ج : چيزى كه بنياد شهيد به خانواده هاى عزيز شهدا هديه مىكند ، خمس ندارد .
س 854 : آيا نفقهاى كه شخصى از طرف پدر يا برادر يا يكى از اقوام دريافت مىكند ، هديه محسوب مىشود يا خير ؟ در صورتى كه نفقه دهنده خمس اموال خود را نپردازد ، آيا بر نفقه گيرنده پرداخت خمس آنچه كه از او مىگيرد ، واجب است ؟
ج : تحقق عنوان هبه و هديه تابع قصدِ دهنده است و تا نفقه گيرنده يقين نداشته باشد كه مالى كه به او داده مىشود ، متعلق خمس است ، پرداخت خمس آن واجب نيست .
س 855 : به دخترم يك واحد مسكونى به عنوان جهيزيه عروسيش دادهام ، آيا اين واحد