مسائل اختصاصى
مكارم : مسأله 2307 وقف معاطاتى نيز صحيح است ، يعنى همين كه مثلًا مسجدى را به قصد وقف بر مسلمين بسازد و در اختيار آنها بگذارد كافى است هر چند صيغهء لفظى نخواند .
فاضل : مسأله 2818 بنا بر احتياط واجب بايد وقف بطور منجّز باشد ، پس اگر بگويد : اگر اوّل ماه بشود اين خانه وقف است ، بنا بر احتياط باطل است .
مسأله 2678 اگر ملكى را براى وقف معين كند و پيش از خواندن صيغهء وقف ( 1 ) پشيمان شود ، يا بميرد ، وقف درست نيست ( 2 ) اين مسأله ، در رساله آيت الله فاضل نيست ( 1 ) مكارم : يا تحويل به كسانى كه براى آنها وقف شده . .
اراكى : پيش از انشاء وقف به خواندن صيغهء وقف يا معاطات . . ( 2 ) خوئى : وقف واقع نمىشود .
سيستانى : مسأله اگر ملكى را براى وقف كردن معين كند و پيش از آنكه وقف كند پشيمان شود يا بميرد ، وقف واقع نمىشود ؛ و همچنين اگر در وقف خاص قبل از قبض ، موقوف عليه بميرد .
زنجانى : مسأله اگر مالك تصميم داشته باشد وقف كند و ملكى را هم براى اين كار معيّن كند وقف تحقق پيدا نمىكند ، بلكه بايد انشاء وقف با شرايط آن صورت پذيرد .
مسأله 2679 كسى كه مالى را وقف مىكند ، بايد براى هميشه وقف كند پس اگر مثلًا بگويد اين مال تا ده سال وقف باشد و بعد نباشد و يا بگويد اين مال تا ده سال وقف باشد و بعد تا پنج سال وقف نباشد و بعد دوباره وقف باشد باطل است ، ( و به احتياط واجب بايد وقف از موقع خواندنِ صيغه باشد پس ( 1 ) اگر مثلًا بگويد اين مال بعد از مردن من وقف باشد چون از موقع خواندن صيغه تا مردنش وقف نبوده ، اشكال دارد ( 2 ) ) * ( 1 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيت الله فاضل نيست ] ( 2 ) فاضل : صحيح نيست ، مگر اين كه نظر واقف ، وصيّت به وقف باشد براى بعد از فوت .
خوئى ، اراكى ، صافى ، تبريزى : مسأله كسى كه مالى را وقف مىكند ، بايد از موقع خواندن صيغه مال را براى هميشه وقف كند و اگر مثلًا بگويد : اين مال بعد از مردن من وقف باشد ، چون از موقع خواندن صيغه تا مردنش وقف نبوده صحيح نيست و نيز اگر بگويد تا ده سال وقف باشد و بعد از آن نباشد ، يا بگويد تا ده سال وقف باشد بعد پنج سال وقف نباشد و دوباره وقف باشد ، وقف صحيح نمىباشد .
نورى : بنا بر احتياط واجب . .
گلپايگانى : بايد قصد قربت داشته باشد و از موقع خواندن صيغه . .
زنجانى : بايد قصد قربت داشته باشد و از موقع انشاء صيغه . .
سيستانى : بايد از موقع وقف كردن . .
نورى : اشكال دارد . .
توضيح المسائل مراجع ( فارسي ) — صفحة 632
مساهمون: سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
ص٦٣٢