جهت خصوصياتى كه در جلب تقاضا تأثير دارد فراوان است ) ولى چيزى را كه مىدهد بايد خصوصيات نوعى آن كه در جلب تقاضا تأثير دارد مانند چيزى باشد كه آن را غصب كرده و از بين رفته است ، مثلًا اگر از قسم اعلاى برنج غصب كرده ، نمىتواند از قِسم پستتر بدهد .
زنجانى : مسأله اگر چيزى را كه غصب كرده " مثلى " باشد همچون گندم و جو ، و از بين رفته باشد ، بايد مثل همان چيزى را كه غصب كرده بدهد و چيزى را كه مىدهد بايد خصوصياتش مثل چيزى باشد كه آن را غصب كرده و از بين رفته است .
مسأله 2560 اگر چيزى را كه مثل گوسفند قيمت اجزاى آن ( 1 ) با هم فرق دارد غصب نمايد ( 2 ) و از بين برود ، چنانچه قيمت بازار آن فرق نكرده باشد ولى در مدّتى كه پيش او بوده مثلًا چاق شده باشد ( 3 ) بايد قيمت چاقى را كه از بين رفته بدهد ( 4 ) ) * ( 1 ) فاضل : قيمت افراد آن . . ( 2 ) اراكى : اگر چيزى را كه مثل گوسفند خصوصيات شخصىِ فردى از آن با فرد ديگر از جهت رغبت عقلاء فرق مىكند غصب نمايد . .
خوئى ، تبريزى ، نورى ، صافى : اگر چيزى را كه مثل گوسفند است غصب نمايد . . ( 3 ) بهجت : و حتّى اگر چاقى به سبب رسيدگى غاصب به آن حيوان بوده ، بايد قيمت وقتى را كه چاق بوده بدهد ، اگر چه بعد از آن ، حيوان خود به خود لاغر شده باشد . ( 4 ) گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى ، فاضل : بايد قيمت وقتى را كه چاق بوده بدهد .
مكارم : مسأله هر گاه حيوانى مانند گوسفند را غصب كند و از بين برود چنانچه در مدّتى كه نزد او بوده چاق شده سپس از بين رفته است ، بايد افزايش قيمت آن را كه به خاطر چاقى بوده نيز بدهد .
سيستانى : مسأله اگر چيزى را كه قيمى است غصب نمايد و از بين برود ، اگر در مدّتى كه پيش او بوده صفتى پيدا كرده كه قيمتش بالا رفته است مثلًا چاق شده ، سپس تلف شده است ، اگر اين چاقى در اثر رسيدگى بهتر غاصب نباشد بايد قيمت وقتى را كه چاق بوده بدهد ؛ ولى اگر در اثر رسيدگى او باشد لازم نيست اين افزايش قيمت را بپردازد .
زنجانى : مسأله اگر چيزى را كه غصب كرده " قيمى " باشد همچون گوسفند ، و از بين رفته باشد ، چنانچه قيمت بازار آن فرق نكرده باشد ، ولى در مدّتى كه پيش او بوده به جهتى ، همچون چاق شدن يا بهبود گوشت آن گرانتر شده باشد ، بايد بالاترين قيمت وقتى را كه در نزد وى بوده بدهد .
مسأله 2561 اگر چيزى را كه غصب كرده ديگرى از او غصب نمايد و از بين برود ( 1 ) صاحب مال مىتواند عوض آن را از هر كدام آنان بگيرد ( 2 ) و اگر از اوّلى بگيرد ، مىتواند اوّلى از دومى مطالبه كند ( 3 ) ولى اگر دومى به اوّلى برگردانده و پيش او تلف شده نمىتواند از او مطالبه كند ( 4 ) ) * ( 1 ) اراكى : نزد او از بين برود . .
مكارم : احتياط آن است صاحب مال ، عوض آن را از هر كدام مطالبه كند ، بدهد . ( 2 ) خوئى ، اراكى ، گلپايگانى ، فاضل ، تبريزى ، سيستانى ، صافى ، نورى : يا از هر كدام آنان
توضيح المسائل مراجع ( فارسي ) — صفحة 550
مساهمون: سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
ص٥٥٠