مكارم : مسأله همانگونه كه اشاره شد هزينه سفر حجّ يا زيارتهاى مستحبّى اگر از درآمد همان سال باشد خمس ندارد و اگر ناچار باشد از چند سال قبل اسم نويسى كند و هزينه را بدهد جزء مخارج همان سالش محسوب مىشود و خمس ندارد ، نه در آن سال و نه در سالهاى بعد .
زنجانى : مسأله مالى را كه خرج سفر حجّ و زيارتهاى ديگر بگونهاى كه متعارف است مىكند خمس ندارد .
مسأله 1779 كسى كه از كسب و تجارت ( 1 ) فايدهاى برده ، اگر مال ديگرى هم دارد كه خمس آن واجب نيست ( 2 ) مىتواند مخارج سال خود را فقط از فايده كسب حساب كند ( 3 ) ) * ( 1 ) سيستانى : يا غير آنها . . ( 2 ) نورى : مانند مالى كه به او هبه كردهاند يا آن را از راه ارث بردن بدست آورده است . . ( 3 ) زنجانى : اگر چه از مال ديگر براى مخارج خود صرف كرده باشد .
بهجت : احتياط اين است كه مخارج سال خود را از آن مال بردارد ولى أظهر اين است كه مىتواند از در آمد سال هم حساب كند .
مكارم : مسأله كسى كه درآمدى از كسب و كار بدست آورده اگر مال ديگرى هم دارد كه خمس آن واجب نيست يا خمس آن را داده ، مىتواند آن دو را از هم جدا كند و مخارج سال خود را فقط از فايده كسب آن سال بردارد ، امّا اگر مخارج خود را از پولى كه خمس ندارد يا خمسش را قبلًا داده است بردارد ، نمىتواند اين مخارج را از درآمد آن سال كم كند .
مسأله اختصاصى
بهجت : مسأله 1396 اگر كسى پولى را به صاحب منزلى بدهد براى اين كه در منزل او سكونت كند ، اگر بدون اين پول نياز مسكن او تأمين نمىشود اين پول جزء مؤونهء سال او حساب مىشود .
مسأله 1780 اگر از منفعت كسب ، آذوقهاى ( 1 ) كه براى مصرف سالش خريده ، در آخر سال زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهد ( 2 ) و چنانچه بخواهد قيمت آن را بدهد در صورتى كه قيمتش از وقتى كه خريده زياد شده باشد بايد قيمت آخر سال را حساب كند ( 3 ) ) * ( 1 ) خوئى ، تبريزى : اگر از منافع كسبش آذوقهاى . .
گلپايگانى ، صافى ، زنجانى : اگر آذوقهاى . .
سيستانى : اگر از منافعش آذوقهاى . . ( 2 ) اراكى ، بهجت : بقيّه مسأله ذكر نشده . ( 3 ) زنجانى : چنانچه بخواهد قيمت آن را بدهد ، هر وقت خمس را ادا مىكند قيمت آن زمان را بايد حساب كند . براى محاسبهء خمس مىتوان هر مال را جداگانه حساب كرد ، بنا بر اين كسى كه براى خود سالى قرار داده است ، اگر قبل از آن آذوقه تهيّه كرده باشد كه هنوز بر آن سال نگذشته ، مىتواند خمس آن را ندهد .
مكارم : مسأله اگر از درآمد كسب و كار ، آذوقهاى براى مصرف سالش خريده ، چنانچه چيزى در آخر سال از آن زياد بماند بايد خمس آن را بدهد و احتياط اين است كه حتى اشياء كم
توضيح المسائل مراجع ( فارسي ) — صفحة 25
مساهمون: سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
ص٢٥