يا نه ( 2 ) اگر از ظاهر حالش گمان پيدا شود ( 3 ) كه فقير است ، مىشود به او زكات داد . ) * ( 1 ) خوئى ، تبريزى : چنانچه از گفتهء او اطمينان پيدا نشود ، احتياط واجب آن است كه به او زكات ندهند . ( 2 ) گلپايگانى ، فاضل ، صافى : چنانچه از گفته او اطمينان پيدا نشود ، احتياط واجب آن است كه به او زكات ندهند . ( 3 ) اراكى : اگر گمان پيدا شود . .
سيستانى ، زنجانى : چنانچه از گفتهء او اطمينان پيدا نشود ، نمىشود به او زكات داد .
مكارم : مسأله كسى كه فقير بودنش معلوم نيست ، نمىتوان به او زكات داد ، ولى اگر از ظاهر حالش گمان پيدا شود كه فقير است ، زكات دادن به او جايز است ، همچنين اگر افراد مورد اعتماد خبر دهند كه او فقير مىباشد .
مسأله 1933 كسى كه بايد زكات بدهد ، اگر از فقيرى طلبكار باشد ، مىتواند طلبى را كه از او دارد ، بابت زكات حساب كند ( 1 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) زنجانى : مگر آن كه اميد نداشته باشد كه طلبكار بتواند قرض خود را در آينده ادا كند كه در اين صورت نمىتواند آن را از بابت زكات حساب كند .
مكارم : مسأله كسى كه زكات بر ذمّه دارد و از فقيرى طلبكار است ، مىتواند طلب خود را از باب زكات حساب كند ، حتى اگر فقير بدهكار از دنيا برود مىتواند بدهى او را از زكات محسوب دارد ، امّا اگر چيزى از خود گذاشته كه به اندازهء بدهى اوست بنا بر احتياط واجب نمىتوان بدهى او را از زكات حساب كرد .
مسأله 1934 اگر فقير بدهكار بميرد و تركهاى كه وافى به بدهيش باشد نداشته باشد ( 1 ) انسان مىتواند طلبى را كه از او دارد بابت زكات حساب كند ( 2 ) ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) گلپايگانى ، خوئى ، فاضل ، سيستانى ، صافى ، تبريزى : اگر فقير بميرد و مال او به اندازهء قرضش نباشد . . ( 2 ) خوئى ، فاضل ، تبريزى ، سيستانى : بلكه اگر مال او به اندازهء قرضش باشد و ورثه قرض او را ندهند ، يا به جهت ديگر انسان نتواند طلب خود را بگيرد ، نيز مىتواند طلبى را كه از او دارد ، بابت زكات حساب كند .
گلپايگانى ، صافى : ولى اگر مال او به اندازهء قرضش باشد و ورثه قرض او را ندهند ، يا به جهت ديگر انسان نتواند طلب خود را بگيرد ، بنا بر احتياط واجب نبايد طلبى را كه از او دارد ؛ بابت زكات حساب كند .
مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله 1933 .
زنجانى : مسأله اگر فقير بميرد و مال او به مقدار قرضش نباشد ، طلبكار مىتواند از بابت طلبش به مقدار كسرى مال او از بابت زكات حساب كند ، و اگر مال او به اندازهء قرضش باشد
توضيح المسائل مراجع ( فارسي ) — صفحة 145
مساهمون: سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
ص١٤٥