دانه بستن آنها است . .
بهجت : بنا بر أظهر و أحوط زكات گندم و جو وقتى واجب مىشود كه دانهء آنها سفت و محكم شود . . ( 2 ) اراكى : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه دانه هاى آن غوره شده باشد . .
خوئى ، تبريزى ، سيستانى : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه انگور مىباشد . .
فاضل : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه انگور صدق كند . .
زنجانى : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه به آن انگور گفته شود . .
مكارم : زكات انگور و ( كشمش ) موقعى است كه ميوه برسد و به آن انگور گويند . .
بهجت : زكات كشمش وقتى واجب مىشود كه به صورت غوره است . . ( 3 ) اراكى : زكات خرما وقتى واجب مىشود كه سرخ يا زرد شده باشد . .
گلپايگانى ، صافى : موقعى هم كه رنگ خرما زرد يا سرخ شد بنا بر احتياط زكات آن واجب مىشود و اگر اتفاقاً ملاحظه موقعى كه به آنها گندم و جو و انگور و خرما گويند موافق با نفع فقرا باشد احتياط واجب ملاحظهء صرفهء فقراء است مثل آن كه كسى مالك گندم يا جو شود بعد از بسته شدن دانه هاى آنها و پيش از آن كه به آنها گندم و جو بگويند كه در چنين صورتى احتياط واجب آن است كه زكات آن را مالك دوم نيز بدهد . .
زنجانى : موقعى هم كه رنگ خرما زرد يا سرخ شد ، زكات آن واجب مىشود . .
خوئى ، سيستانى ، تبريزى : زكات خرما وقتى واجب مىشود كه عرب به آن تمر گويد . .
مكارم : [ زكات ] خرما زمانى است كه خرما برسد و قابل خوردن شود . .
بهجت : خرما هم موقعى كه شروع به زرد يا قرمز شدن كند ، زكات آن واجب مىشود . .
فاضل : زكات خرما موقعى واجب مىشود كه به آن خرما گفته شود . . ( 4 ) مكارم : مگر اين كه بخواهند آن را به صورت تر مصرف كنند كه بايد زكات آن را بدهند به شرط اين كه خشك شدهء آن به حدّ نصاب برسد .
گلپايگانى ، صافى : در خرما و كشمش موقعى است كه انگور كشمش ، و رطب تمر شده باشد .
فاضل : در خرما و كشمش موقعى است كه انگور ، خشك شده ، كشمش شود و رطب تمر شده باشد .
بهجت : در خرما موقع چيدن و در كشمش هنگامى است كه خشك شده باشد .
زنجانى : در خرما موقعى است كه در لغت عرب به آن تمر مىگويند ، و در كشمش موقعى است كه انگور خشك شده و به آن كشمش گفته شود .
سيستانى : وقت ملاحظه نصاب ، وقت خشكيدن آنها است ، و وقت وجوب پرداخت زكات در گندم و جو موقع خرمن و جدا كردن كاه آنها است و در خرما و كشمش موقع چيدن آنها است كه اگر از اين وقت بدون عذر و با بودن مستحقّ تأخير بيفتد و تلف شود ، مالك ضامن است .
مسأله 1859 اگر موقع واجب شدن زكات گندم و جو و كشمش و خرما كه در مسألهء پيش گفته شد ، صاحب آنها بالغ باشد ( 1 ) ، بايد زكات آنها را بدهد . ) *
توضيح المسائل مراجع ( فارسي ) — صفحة 110
مساهمون: سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
ص١١٠