فاضل : مسأله جماع اعمّ از اين كه از جلو باشد يا از پشت ، صغير باشد يا كبير ، روزهء جماع كننده و جماع شده را باطل مىكند اگر چه فقط به مقدار ختنه گاه داخل شود و منى هم نيايد .
مسأله 1585 اگر كمتر از مقدار ختنه گاه داخل شود و منى هم بيرون نيايد ، روزه باطل نمىشود ( 1 ) ولى كسى كه آلتش را بريدهاند اگر كمتر از ختنه گاه را هم داخل كند روزهاش باطل مىشود ( 2 ) . ( 1 ) خوئى ، گلپايگانى ، تبريزى ، مكارم ، صافى ، زنجانى ، نورى ، فاضل : بقيه مسأله ذكر نشده .
سيستانى : ولى در شخصى كه ختنه گاه ندارد اگر كمتر از مقدار ختنه گاه داخل شود نيز روزهاش باطل مىشود . ( 2 ) اراكى : كسى كه آلتش را بريدهاند اگر كمتر از ختنه گاه را داخل كند ، روزهاش باطل نمىشود .
بهجت : بطلان و عدم بطلان روزهاش محل اشكال است .
مسأله 1586 اگر شك كند كه به اندازهء ختنه گاه داخل شده يا نه ( 1 ) ، روزهء او صحيح است ( 2 ) و كسى هم كه آلتش را بريدهاند ( 3 ) اگر شك كند كه دخول شده يا نه ( 4 ) ، روزهء او صحيح است . اين مسأله در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) گلپايگانى ، صافى : كفّاره بر او واجب نيست و اگر قصد دخول داشته با علم به مفطر بودن دخول ، و دخول واقع نشده يا شك در آن نمايد ، روزهاش باطل است و قضاى آن واجب است . ( 2 ) مكارم : بقيه مسأله ذكر نشده .
زنجانى : پس چنانچه در حالى كه توجه داشته كه جماع روزه را باطل مىكند به قصد جماع اين كار را كرده ، روزهاش باطل است و قضا دارد ولى كفاره ندارد و اگر توجه نداشته است ، روزهاش صحيح است .
نورى : اگر قصد دخول نداشته روزه او صحيح است ولى اگر قصد دخول داشته است چه اين كه علم پيدا كند كه دخول واقع نشده يا شك در آن كند روزهاش باطل است و قضاى آن واجب است . . ( 3 ) فاضل : كسى هم كه مقدار ختنه گاهش قطع شده . . ( 4 ) اراكى : اگر شك كند كه به مقدار ختنه گاه داخل شده يا نه . .
خوئى ، تبريزى : مسأله اگر عمداً جماع نمايد و شك كند كه به اندازهء ختنه گاه داخل شده يا نه ، روزهء او باطل است و لازم است قضا نمايد ولى كفّاره واجب نيست .
سيستانى : مسأله اگر عمداً قصد جماع نمايد و شك كند كه به اندازهء ختنه گاه داخل شده يا نه ، حكم اين مسأله با مراجعه به مسأله [ 1570 ] دانسته مىشود و در هر صورت اگر كارى كه روزه را باطل مىكند انجام نداده باشد كفاره بر او واجب نيست .
مسأله 1587 اگر فراموش كند كه روزه است و جماع نمايد ( 1 ) ، يا او را به جماع مجبور نمايند ( به طورى كه از اختيار او خارج باشد ( 2 ) ) روزهء او باطل نمىشود ، ولى