آن كه شغلش مسافرت است يا سفر مقدمهء شغل اوست
س 641 : كسى كه سفر مقدمهء شغل اوست ، آيا در سفر نمازش تمام و روزهاش صحيح استيا آن كه اين حكم اختصاص به كسى دارد كه شغل او حتماً مسافرت باشد ؟ اين گفتهء مرجع تقليد حضرت امام خمينى " قدس سره " كه مىفرمايد : كسى كه شغل او مسافرت است چه معنايى دارد ؟ آيا كسى يافت مىشود كه خود سفر شغل او باشد ؟ زيرا چوپان و راننده و ملوان و غير آنها هم كارشان چوپانى و رانندگى و كشيترانى است و اصولًا كسى كه سفر را به عنوان شغل خود برگزيده باشد ، وجود ندارد .
ج : كسى كه سفر مقدمهء كار او است ، اگر در خلال هر ده روز حد اقل يك بار براى كار به محل كارش رفت و آمد نمايد ، نمازش تمام و روزهاش صحيح است ، و در كلمات فقهاء رضوان الله عليهم مراد از كسى كه شغل او مسافرت است ، كسى است كه قوام كار او به سفر است مانند شغلهايى كه در سؤال ذكر شده است .
س 642 : نظر حضرت عالى در بارهء نماز و روزهء كسانى كه به مدت معينى بيش از يك سال در شهرى براى كار اقامت مىكنندو يا سربازانى كه به مدت يك يا دو سال براى انجام خدمات سربازى در شهرى مىمانند ، چيست ؟ آيا بعد از هر سفرى بايد قصد اقامت ده روز كنند تا نمازشان تمام و روزهء آنها صحيح باشد ؟ و اگر قصد ماندن كمتر از ده روز را داشته باشند ، نماز و روزهء آنها چه حكمى دارد ؟
ج : اگر حد اقل هر ده روز يك بار به خاطر شغلشان به محل كار سفر مىكنند ، در غير سفر اول نمازشان تمام و روزه شان صحيح است ، ولى در سفر اول ، حكم ساير مسافرين را دارند ، يعنى تا قصد اقامت ده روز را نكردهاند ، نماز آنان شكسته است و روزه ءشان صحيح نيست .
س 643 : نماز و روزهء خلبانان هواپيماهاى جنگى كه بيشتر روزها از پايگاه هاى هواييشان شأن اقدام به پرواز كرده و مسافتى بسيار بيشتر از مسافت شرعى را مىپيمايندو مرتب اين عمل را تكرار مىكنند ، چه حكمى دارد ؟
ج : حكم آنان همان حكم ساير رانندگان و ملوانان و خلبانان هواپيماهاست ، يعنى نماز آنها در سفر تمام و روزه ءشان صحيح است .
س 644 : آيا قبيله هائى كه يك يا دو ماه از قشلاق به ييلاق يا بر عكس منتقل مىشوند ، ولى بقيهء سال را در ييلاق يا قشلاق به سر مىبرند ، داراى دو وطن هستند ؟ مسافرتهايى كه در ايام اقامت خود در يكى از اين دو مكان به مكان ديگر انجام مىدهند ، از جهت قصر يا تمام بودن نماز چه حكمى دارد ؟
ج : اگر قصد نقل و انتقال هميشگى از ييلاق به قشلاق و بر عكس را دارند تا روزهايى از سال را در يكى و روزهايى را در ديگرى بگذرانند و هر دو مكان را براى زندگى دائمى خود انتخاب كرده باشند ، هر يك از آن دو مكان وطن آنان محسوب مىشود و بر آنان در آن دو مكان حكم وطن جارى مىگردد ، و اگر فاصلهء بين آن دو به مقدار مسافت شرعى باشد ، در راه سفر از يكى به ديگرى ، حكم ساير مسافرين را دارند .
س 645 : من كارمند يكى از ادارات دولتى شهر هستم . فاصلهء بين محل كار و محل سكونتم حدود سى و پنج كيلومتر است كه هر روز اين مسير را براى رسيدن به محل كارم طى مىكنم . اگر