س 411 : رأى جناب عالى در مورد مسأله ذيل چيست ؟ در يكى از روستاها مسجدى وجود دارد كه رو به خرابى است ، ولى دليلى براى خراب كردن آن وجود ندارد ، زيرا مانع استمرار جاده نيست . آيا تخريب آن به طور كامل جايز است ؟ همچنين اين مسجد داراى مقدارى اثاثيه و اموال است ، اينها بايد به چه كسى داده شوند ؟
ج : تخريب و ويران كردن مسجد جايز نيست و به طور كلى خراب كردن مسجد آن را از مسجد بودن خارج نمىكند . اثاث و لوازم مسجد اگر مورد استفاده در آن مسجد نباشد ، بردن آن به مساجد ديگر براى استفاده از آنها اشكال ندارد .
س 412 : آيا شرعاً ساخت موزه در گوشهاى از صحن مسجد بدون دخل و تصرف در ساختمان آن جايز است ، مثل كتابخانه كه امروزه جزئى از مسجد را تشكيل مىدهد ؟
ج : ايجاد موزه يا كتابخانه در گوشهء صحن مسجد اگر مخالف كيفيت وقف تالار و شبستان و صحن مسجد باشد و يا موجب تغيير ساختمان مسجد گردد ، جايز نيست . بهتر اين است كه مكانى در كنار مسجد براى اين منظور تهيه شود .
س 413 : مكانى وقفى وجود دارد كه در آن مسجد ، مدرسهء علوم دينى و كتابخانه عمومى بنا شده است كه همگى آنها الان فعّال هستند . اين مكان در حال حاضر جزء نقشهء مكانهايى است كه از طرف شهردارى بايد خراب شوند . چگونه بايد با شهردارى براى تخريب آن و گرفتن امكانات همكارى كرد تا بتوان آن را تبديل به ساختمان بهترى نمود ؟
ج : اگر شهردارى اقدام به تخريب آن و دادنِ عوض نمايد و آن را تحويل دهد ، اشكال ندارد ، ولى اصل خراب كردن مسجد و مدرسهء وقفى فى نفسه جايز نيست ، مگر در صورتى كه مصلحتِ اهمِ غير قابل چشم پوشى اقتضا كند .
س 414 : براى توسعهء مسجد نياز به كندن چند درخت از صحن آن است ، آيا اين عمل با توجه به بزرگ بودن صحن مسجد و وجود درختان زياد در آنجا ، جايز است ؟
ج : اگر عمل مذكور تغيير و تبديل وقف شمرده نشود ، اشكال ندارد .
س 415 : زمينى كه جزء قسمت سر پوشيدهء مسجد بوده و بر اثر واقع شدن مسجد در مسير طرح عمرانى شهردارى ، در خيابان افتاده و قسمتى از آن به علت اضطرار تخريب شده ، چه حكمى دارد ؟
ج : اگر احتمال برگشت آن به حالت اوليهء ضعيف باشد ، ترتّب آثار شرعى مسجد بر آن معلوم نيست .
س 416 : مسجدى بوده كه خراب شده ، و آثار مسجدى از آن محو گرديده يا به جاى آن بناى ديگرى ساخته شده و اميدى هم به دوباره سازى آن وجود ندارد ، مثل آن كه آن آبادى ويران شده و تغيير مكان پيدا كرده ، آيا نجس كردن آن مكان حرام است و تطهير آن واجب است ؟
ج : در فرض سؤال معلوم نيست نجس كردن آن حرام باشد ، گر چه احتياط آن است كه نجس نكنند .
س 417 : مدتى است كه در يكى از مساجد ، نماز جماعت اقامه مىكنم و اطلاعى از كيفيت وقف مسجد ندارم .