براي ياد گرفتن مطالب طبي اگر چه متوقف باشد حفظ جان مسلمانى يا عدهاى از مسلمانان
بر تشريح ، واگر با امكان تشريح غير مسلمان تشريح مسلمان كنند معصيت كار ، وبر آنها دية
است .
مسأله 2880 - اگر توقف داشته باشد حفظ جان مسلمانى يا عدهاى از مسلمانان بر
تشريح ، وامكان نداشته باشد تشريح غير مسلمان ، جائز است تشريح مسلمان ، واما براي
ياد گرفتن بدون آن كه زندگى مسلمانى موقوف بر آن باشد ، جائز نيست وموجب دية است .
مسأله 2881 - در موردى كه حفظ جان مسلمانان موقوف بر تشريح مسلمان است
بعيد نيست دية نداشته باشد گرچه احتياط در دية است .
مسأله 2882 - اگر حفظ جان مسلمانى موقوف باشد بر پيوند عضوى از أعضاء ميت
مسلمانى ، جائز است قطع آن عضو ، وپيوند آن ، وبعيد نيست دية داشته باشد ، وآيا دية بر قطع
كننده است يا بر مريض ، محل اشكال است ، لكن مىتواند طبيب با مريض قرار دهد كه أو
دية را بدهد واگر حفظ عضوى از مسلمان موقوف باشد بر قطع عضو ميت ، در اين صورت بعيد
نيست جائز نباشد واگر قطع كند دية دارد ، لكن اگر ميت در حال زندگى اجازه داد ظاهرا
دية ندارد ، لكن جواز شرعي آن محل اشكال است واگر خود أو اجازه نداد ، أولياء أو بعد از
مرگش نمىتوانند اجازه بدهند ودية از قطع كننده ساقط نمىشود ، ومعصيت كار است .
مسأله 2883 - قطع عضو ميت غير مسلمان براي پيوند ، حرام نيست ودية ندارد ، لكن
اگر پيوند كرد ، اشكال واقع مىشود در نجاست آن وميته بودن آن براي نماز ، اگر ميته انساني
در نماز اشكال داشته باشد ، بنابر اين اشكال در ميته مسلمان نيز هست ، واشكال نجاست اگر
قبل از غسل قطع نمايند نيز هست ، لكن مىتوان گفت كه اگر عضو ميت پس از پيوند ، حيات
پيدا كند ، از عضويت ميت مىافتد وبه عضويت زنده در مىآيد . ونجس وميته نيست بلكه
اگر عضو حيوان نجس العين نيز پيوند شود ، وزنده به زندگى انسان شود از عضويت حيوان
خارج وبه عضويت انسان در مىآيد .
مسأله 2884 - اگر قطع عضو را بعد از مردن جايز دانستيم ، بعيد نيست كه در حال
حيات ، فروش آن جايز باشد ، وانسان بتواند أعضاء خودش را بفروشد براي پيوند ، در مواردى
كه قطع جايز است ، بلكه جواز فروش تمام جسم را تشريح در موردى كه جائز است ، خيلى
بعيد نيست . اگر چه بىاشكال نيست لكن گرفتن مبلغى براي اجازه دادن در مورد جواز مانع
ندارد .
مسأله 2885 - انتفاع بردن به خون در غير خوردن وفروختن آن براي انتفاع حلال ،