چنانچه بنا كمتر از مقدارى كه از صاحب كار مىگيرد به عمله بدهد ، زيادى آن
بر أو حرام است وبايد آن را به صاحب كار بدهد ونيز اگر أجير شود كه ساختمان را تمام
كند وبراي خود اختيار بگذارد كه خودش بسازد ، يا به ديگرى بدهد در صورتي كه كمتر
از مقدارى كه أجير شده به ديگرى بدهد ، زيادى آن براي أو حرام مىباشد .
مسأله 2225 - اگر رنگرز قرار بگذارد كه مثلا پارچه را با نيل رنگ كند ،
چنانچه با رنگ ديگر رنگ نمايد حق ندارد چيزى بگيرد .
احكام جعاله مسأله 2226 - جعاله آنست كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه انجام
مىدهند مال معينى بدهد ، مثلا بگويد هر كس گمشده مرا پيدا كند ، ده تومان به أو
مىدهم وبه كسى كه اين قرار را مىگذارد جاعل وبه كسى كه كار را انجام مىدهد عامل
مىگويند وفرق بين جعاله واين كه كسى را براي كارى أجير كنند ، اين است كه
در اجاره بعد از خواندن صيغه ، أجير بايد عمل را انجام دهد وكسى هم كه أو را أجير
كرده اجرت را به أو بدهكار مىشود ، ولى در جعاله عامل مىتواند مشغول عمل نشود
وتا عمل را انجام ندهد ، جاعل بدهكار نمىشود .
مسأله 2227 - جاعل بايد بالغ وعاقل باشد واز روى قصد واختيار قرارداد
كند وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد ، بنابر اين جعاله آدم سفيهى كه مال
خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند وجعاله محجور نسبت به اموالى كه شرعا از تصرف
در آنها ممنوع است صحيح نيست .
مسأله 2228 - كارى را كه جاعل مىگويد انجام دهند ، بايد حرام يا بي فايده
نباشد ، پس اگر بگويد هر كس شراب بخورد ، يا در شب بجاى تاريكى برود ده تومان
به أو مىدهم ، جعاله صحيح نيست .
مسأله 2229 - اگر مالي را كه قرار مىگذارد بدهد معين كند مثلا بگويد :
هر كس أسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به أو مىدهم ، لازم نيست بگويد : آن گندم مال
كجاست وقيمت آن چقدر است . ولى اگر مال را معين نكند مثلا بگويد : كسى كه