برسد اگر چه سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد ، بنابر احتياط مستحب بايد خمس
آن را بدهند .
مسأله 1814 - اگر معدنى را كه در ملك ديگريست بدون اجازه أو بيرون
آورد ، آنچه از آن بدست مىآيد ، مال صاحب ملك است . وچون صاحب ملك براي
بيرون آوردن آن خرجى نكرده ، بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده
بدهد .
3 - گنج مسأله 1815 - گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان
باشد وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه به آن ، گنج بگويند .
مسأله 1816 - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا
كند ، مال خود أو است وبايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1817 - نصاب گنج در غير طلا ونقره بنابر احتياط 105 مثقال نقره
سكهدار يا 15 مثقال طلاى سكهدار است يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج
بدست مىآورد ، بعد از كم كردن مخارجى كه براي آن كرده به يكى از اين دو
نصاب برسد ، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد واما نصاب گنج طلا 15
مثقال طلاى سكهدار وگنج نقره 105 مثقال نقره سكهدار است .
مسأله 1818 - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند وبداند
مال كساني كه قبلا مالك آن زمين بودهاند نيست ، مال خود أو مىشود وبايد خمس آن را
بدهد . ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است ، بايد به أو اطلاع دهد
وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، بايد به كسى كه پيش از أو مالك زمين بوده اطلاع
دهد وبه همين ترتيب بنابر احتياط لازم به تمام كساني كه پيش از أو مالك زمين بودهاند
خبر دهد واگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست ، مال خود أو مىشود وبايد خمس
آن را بدهد .
مسأله 1819 - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالي پيدا